Antakya’nın unutulmaz türküsü İskenderun’da yankılandı: “Bağdat’ın Hamamları”
Hatay’ın yüzyıllardır yaşatılan kültürel miraslarından “Bağdat’ın Hamamları”, bu kez İskenderun’da ses buldu. Hatay Büyükşehir Belediyesi’nin (HBB) destekleriyle kurulan Hatay Gazella Korosu, “Türkülerin İzinde” konserinde Antakya’nın sevilen türküsünü seslendirerek geçmişten bugüne uzanan kültürel mirası sahneye taşıdı.
Hatay Büyükşehir Belediyesi tarafından kültür ve sanat etkinlikleri kapsamında düzenlenen “Türkülerin İzinde” konseri, İskenderun Anıt Meydanı’nda gerçekleştirildi.
Konserde sahne alan Hatay Gazella Korosu, Hatay’ın farklı ilçelerinden ve yörelerinden gelen ezgileri seslendirirken, Antakya kültürünün simge eserlerinden biri olan “Bağdat’ın Hamamları” da repertuvarda yer aldı.
Dünden bugüne uzanan bir Antakya türküsü
Halk arasında “Aman Aman Bağdatlı” adıyla da bilinen “Bağdat’ın Hamamları”, yalnızca bir türkü değil, aynı zamanda Antakya’nın geleneksel düğün ve hamam kültürünün izlerini taşıyan bir halk oyunudur.
Türkünün geçmişi, Antakya’da düğünlerden veya kınalardan önce gerçekleştirilen “hamam kapatma” geleneğiyle ilişkilendiriliyor.
Eskiden düğünden birkaç gün önce erkek tarafı tarafından kapatılan hamamda, gündüz kadınlar, gece ise erkekler bir araya gelerek eğleniyordu. Yemekler hazırlanıyor, çiğ köfte ve kısır ikram ediliyor, türküler söyleniyor ve halk oyunları oynanıyordu.
Gecenin ya da eğlencenin sonunda ise geleneksel tatlı künefe ikram ediliyordu.
Hamam eğlencesinden düğünlerin vazgeçilmez oyununa
“Bağdat’ın Hamamları” türküsü ve oyununun da bu geleneksel hamam eğlenceleri içerisinde şekillendiği aktarılıyor.
Zaman içerisinde hamam kapatma geleneği eski yaygınlığını kaybetse de türkü ve halk oyunu yaşamaya devam etti. Özellikle düğünlerde oynanan oyun, Antakya’nın kültürel hafızasının önemli parçalarından biri haline geldi.
Yöresel kaynaklara göre oyun çoğunlukla kadınlar tarafından oynanıyor ve genellikle 10-12 kişilik gruplar tarafından çizgi ve yarım daire formasyonlarında icra ediliyor.
Hareketli ezgisinde aşk ve özlem var
İlk bakışta neşeli bir oyun havası olarak görülen “Bağdat’ın Hamamları”, sözlerinde ise aşkı, özlemi ve sevgiliye duyulan hasreti barındırıyor.
“Aman aman Bağdatlı, yanağı baldan tatlı” sözleriyle başlayan türkü, Antakya’nın kendine özgü söyleyiş biçimini ve duygusal dünyasını yansıtıyor.
“Bağdat’ın hamamları yanıyor külhanları, ne acayip baş bağlar Antakya hanımları” dizeleri ise eserin Antakya kültürüyle olan güçlü bağını ortaya koyuyor.
Gazella Korosu geçmiş ile bugünü buluşturdu
İskenderun Anıt Meydanı’nda gerçekleştirilen “Türkülerin İzinde” konseri, Hatay’ın geleneksel müzik kültürünün yaşatılması açısından da anlamlı bir buluşmaya sahne oldu.
HBB’nin destekleriyle kurulan Hatay Gazella Korosu, kentin farklı yörelerine ait türküleri yeni kuşaklarla buluştururken, “Bağdat’ın Hamamları” gibi geçmişten günümüze ulaşan eserlerin yeniden seslendirilmesine de katkı sundu.
Böylece yıllar önce hamamlarda, düğünlerde ve geleneksel eğlencelerde söylenen bir türkü, bu kez İskenderun’un kalbinde, Anıt Meydanı’nda geniş bir dinleyici kitlesiyle buluştu.
Antakya’dan İskenderun’a, geçmişten geleceğe
Hatay’ın kültürel zenginliği; yemekleri, türkülerı, halk oyunları ve düğün gelenekleriyle kuşaktan kuşağa aktarılıyor.
“Bağdat’ın Hamamları” da bu mirasın en güzel örneklerinden biri olarak Antakya’nın geleneksel yaşamından doğup Hatay’ın farklı kentlerinde yaşamaya devam eden eserler arasında yer alıyor.
Bugün hamam kapatma geleneği geçmişteki kadar yaygın olmasa da bu geleneğin türküsü ve oyunu, sahnelerde ve düğünlerde yaşatılıyor.
İskenderun’daki konser de bu açıdan yalnızca bir müzik etkinliği değil, Hatay’ın ortak kültürel hafızasının yeniden canlandırıldığı bir buluşma niteliği taşıdı.
Sık Sorulan Sorular
Bağdat’ın Hamamları hangi yöreye aittir?
Bağdat’ın Hamamları, Hatay’ın Antakya yöresine ait geleneksel bir türkü ve halk oyunudur.
Bağdat’ın Hamamları’nın diğer adı nedir?
Türkü halk arasında “Aman Aman Bağdatlı” adıyla da bilinir.
Bağdat’ın Hamamları neden önemlidir?
Eser, Antakya’nın geleneksel hamam kapatma, düğün ve eğlence kültürünün izlerini taşıdığı için kentin kültürel hafızasında önemli bir yere sahiptir.
Hatay Gazella Korosu nerede sahne aldı?
Hatay Gazella Korosu, HBB tarafından düzenlenen “Türkülerin İzinde” konserinde İskenderun Anıt Alanı’nda sahne aldı.
Bağdat’ın Hamamları günümüzde yaşatılıyor mu?
Evet. Geleneksel hamam kapatma kültürü eski yaygınlığını kaybetmiş olsa da türkü ve halk oyunu düğünlerde, kültürel etkinliklerde ve sahne gösterilerinde yaşatılmaya devam ediyor.
Hatay’ın geleneksel kültürü nasıl gelecek kuşaklara aktarılıyor?
Türkülerin, halk oyunlarının ve geleneksel ritüellerin konserler, festivaller, düğünler ve kültür-sanat etkinlikleri aracılığıyla yeniden yorumlanması, Hatay’ın kültürel mirasının yaşatılmasına katkı sağlıyor.
Dünden bugüne, hamam eğlencelerinden İskenderun sahnesine…
Bir zamanlar Antakya’da hamamların sıcak atmosferinde söylenen “Bağdat’ın Hamamları”, bugün Hatay Gazella Korosu’nun sesinde yeniden hayat buluyor. Bu yolculuk, Hatay’ın kültürel mirasının geçmişte kalmadığını, doğru şekilde yaşatıldığında geleceğe de taşınabildiğini bir kez daha gösteriyor.
