-TZOB Genel Başkanı Bayraktar:

-“Ocak ayında üretici ve market fiyat farkı 4 kata kadar ulaştı”

-“Lahananın 4 kat, maydanozun 3,9 kat, süt ve patatesin 3 kat, marulun 3,1 kat fazlaya tüketiciye satıldığı bir ortamda, bütün kesimler sorumlu davranmalı,spekülasyona fırsat verilmemeli, tedbirler zamanında alınmalıdır”

-“Üreticilerimizin yeterli gelir elde etmesini, tüketicilerimizin güvenilir gıdaya uygun fiyatla erişebilmesinin sağlanmasını istiyoruz”

-“Lahana, karnabahar, ıspanak ve pırasada hasat dönemi olmasına bağlı olarak arzda yaşanan artış fiyata yansımıştır”

-“Karnabaharda rekoltenin yüksek olması ve pandemiden dolayı meydana gelen talep daralması fiyatların düşmesine neden olmuş, üretici zarar etmiştir. Karnabahar üreticisinin ürününü pazarlayacak diğer kanallar bulunmalıdır”

-“Patates ve soğanda pandemiden dolayı meydana gelen talep daralması, üreticiyi maliyetin altında satış yapmaya zorladığından zarar etmektedir. İhracat da dâhil, bu ürünlere yeni pazarlar bulunmalıdır”

-“Limonda pandemi nedeniyle talepteki daralma ve dalında bekletilen ürünün pazar değerinin kaybetmeye başlaması ile fiyatlar gerilemiştir. Üretici limonunu maliyetine satmak zorunda kalmaktadır. İhracat teşvik edilmeli, yeni dış pazarlar bulunmalıdır”

Ankara – 01.02.2021 – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında üretici ve market fiyat farkının 4 kata kadar ulaştığını bildirdi.

Üretici ve tüketici fiyatları arasındaki makasın bir türlü kapanmadığına işaret eden Bayraktar, özellikle bu süreçte bütün kesimlerin sağduyulu davranması,spekülatörlere fırsat verilmemesi gerektiğini vurguladı.

Lahananın 4 kat, maydanozun 3,9 kat, süt ve patatesin 3 kat, marulun 3,1 kat fazlaya tüketiciye satıldığını bildiren Bayraktar, üreticide 68 kuruş olan lahananın 2 lira 70 kuruşa, 50 kuruş olan maydanozun 1 lira 96 kuruşa, 2 lira 73 kuruş olan sütün 8 lira 94 kuruşa, 67 kuruş olan patatesin 2 lira 17 kuruşa, 1 lira 68 kuruş olan marulun 5 lira 19 kuruşa satıldığını bildirdi.

Ocak ayında markette 22, üreticide 13 üründe fiyat artışı, markette 18, üreticide 10 üründe fiyat düşüşü olduğunu, markette 2, üreticide 11 üründe fiyatın değişmediğini ifade eden Bayraktar, Ocak ayında fiyatı en fazla artan ürünün markette süt ve üreticide salatalık, fiyatı en fazla düşen ürünün ise markette karnabahar, üreticide lahana olduğunu belirtti.

Şemsi Bayraktar, yaptığı açıklamada, Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak üreticiden tüketiciye halkın tamamını yakından ilgilendiren gıda fiyatlarındaki değişimleri takip etmeye ve kamuoyunu doğru bilgilendirmeye devam edeceklerini söyledi.

–Market fiyatlarındaki değişim–

Ocak ayında markette kuru fasulye ve toz şeker fiyatında bir değişim meydana gelmezken, markette fiyat düşüşünün en fazla yüzde 34,59 ile karnabaharda görüldüğünü bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:

“Karnabahardaki fiyat düşüşünü yüzde 27,14 ile ıspanak, yüzde 23,50 ile pırasa, yüzde 16,92 ile elma, yüzde 14,09 ile kuru soğan, yüzde 9,70 ile lahana, yüzde 9,02 ile patates, yüzde 6,68 ile havuç, yüzde 5,49 ile yumurta, yüzde 5,05 ile nohut takip etti.

Markette en fazla fiyat artışı ise yüzde 23,65 ile pastörize sütte yaşandı. Sütteki fiyat artışını yüzde 21,66 ile kabak, yüzde 16,77 ile beyaz peynir, yüzde 16,70 ile patlıcan, yüzde 14,52 ile sivri biber, yüzde 12,77 ile tereyağı, yüzde 11,55 fındık, yüzde 9,58 ile yoğurt, yüzde 9,56 ile kuru üzüm, yüzde 8,38 ile kırmızı mercimek, yüzde 6,73 ile limon takip etti.”

–Üretici fiyatlarındaki değişim–

Ocak ayında üreticide maydanoz, yeşil soğan, elma, kuru fasulye, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, pirinç, kuru kayısı, kuru incir ve fındık fiyatında bir değişim meydana gelmezken, fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 36,25 azalmayla lahana olduğunu belirten Bayraktar, şu bilgileri verdi:

“Lahanadaki fiyat düşüşünü yüzde 25 ile kuru soğan, yüzde 16,67 ile patates, yüzde 16,16 ile karnabahar, yüzde 13,33 ile ıspanak, yüzde 9,09 ile yumurta, yüzde 8,44 ile domates, yüzde 8 ile kuru üzüm, yüzde 4,98 ile limon, yüzde 2,97 ile pırasa izlemiştir.

Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 52,35 ile salatalıkta görüldü. Salatalıktaki fiyat artışını yüzde 35,33 ile kabak, yüzde 26,54 ile sivri biber, yüzde 26,20 ile patlıcan, yüzde 24,66 ile süt, yüzde 14,67 ile portakal, yüzde 9,18 ile havuç, yüzde 7,17 ile marul, yüzde 6,90 ile zeytinyağı, yüzde 4,33 ile kuzu eti, yüzde 2,66 ile dana eti, yüzde 1,90 ile mandalina, yüzde 0,67 ile Antep fıstığı takip etti.”

–Fiyat değişimlerinin nedenleri, sorunlar ve çözüm yolları–

Üretici fiyatlarından en fazla fiyat artışının görüldüğü salatalık, kabak, sivri biber ve patlıcanda arz örtü altı üretimden sağlanmakta olup, düşük hava sıcaklıklarına bağlı olarak hasat edilen ürün miktarındaki azalma fiyatlara yansımaktadır.

Süt fiyatındaki artış ise Ulusal Süt Konseyi tarafından 2 lira 80 kuruş olarak açıklanan 4 aylık tavsiye fiyatından kaynaklanmaktadır. Portakal ve zeytinyağındaki artışta rekoltedeki düşüş etkili olmuştur. Havuçta düşük seyreden fiyatların havaların soğuması ile normal seyrine dönmesi fiyata yansırken, marulda düşük hava sıcaklıkları ile hasat edilen ürün miktarındaki azalma fiyata yansımıştır. Mandalinada hasat yoğunluğunun azalması fiyat artışında etkili olmuştur.

Fiyatı düşen ürünlere baktığımızda fiyatı en fazla düşen ürün lahana olmuştur.  Lahana, karnabahar, ıspanak ve pırasada hasat dönemi olmasına bağlı olarak arzda yaşanan artış fiyatlara yansımıştır.

Karnabaharda rekoltenin yüksek olması ve pandemiden dolayı talep daralmasının meydana gelmesi fiyat düşüşünde etkili olmuş, üretici zarar etmiştir. Karnabahar üreticisinin ürününü pazarlayacak yeni pazarlar bulunmalıdır.

Kuru soğan, patateste pandemi nedeniyle talepte yaşanan daralmanın pazarlama sorunlarına yol açması fiyatlarda düşüşe yol açmıştır. İhracat da dâhil, bu ürünlere yeni pazarlar bulunmalıdır.

Limonda pandemi nedeniyle talepteki daralma ve dalında bekletilen ürünün pazar değerini kaybetmeye başlaması ile fiyatlar gerilemiştir.  Üretici limonunu maliyetine satmak zorunda kalmaktadır. Limon üreticisinin beklentisi ihracatın teşvik edilmesi, yeni dış pazarlar bulunmalıdır.

Kuru üzümde, TMO’nun alımları sona erdirmesi etkili olurken, domateste Rusya’nın uygulamış olduğu kota nedeniyle ihracatta yaşanan sıkıntı fiyatlarda düşüşe yol açmıştır.

Domateste yakında kotanın açılmasıyla üretici fiyatlarının yükselmesi beklenmektedir.

-“Bütün kesimler sorumlu davranmalıdır”–

Üreticilerin bin bir emekle ürettikleri üründen yeterli gelir elde etmelerini ve tüketicilerin de bu ürünleri makul fiyatlarla tüketebilmelerini temenni ettiklerini belirten Bayraktar, şunları söyledi:

“Pandemi ile mücadele ettiğimiz bu dönemde halkımızın makul fiyatlardan ürün tüketebilmesi için en azından bu dönemde çok tüketilen ürünlerdeki üretici market fiyatlarına dikkat edilmesi, bunun yakından takibinin yapılması gerekiyor.

Beklentimiz bütün kesimler sorumlu davranmalı, spekülasyonlara fırsat verilmemeli, tedbirler zamanında alınmalıdır. Tüketicilerimizin yeterli ve güvenilir gıdaya uygun fiyatla erişebilmesinin sağlanmasını istiyoruz.”

Bu süreçte gıda güvenliğinin aksamaması ve üreticilerin tarlada kalmaya devam etmesi için üretimin desteklenmesi gerektiğine vurgu yapan Bayraktar, üreticilerin sorunlarının çözüme kavuşturulması gerektiğini söyledi. Bayraktar şöyle devam etti;

“Çiftçimizin bankalara ve Tarım Kredi Kooperatiflerine ödeyemediği için takibe düşen borçları ile yüksek faizle yapılandırdığı borçları faizsiz olarak uzun vadeye yayılmalı ve üreticilerimiz rahatlatılmalıdır.

Girdi fiyatları makul düzeylerde tutularak, üretimin devamı sağlanmalı ve tüketiciler de makul fiyatlarla gıdaya ulaşmalıdır”

Seçilmiş ürünlerde 29 Ocak 2021 tarihi itibarıyla ortalama üretici, hal, pazar ve market fiyatları ve fiyat farkları:

Not: Hal, pazar ve market verileri Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa illerinden derlenen ortalama fiyatlardır. Üretici fiyatları ise ürünlere göre önemli üretim merkezlerinden derlenmektedir. Pirinç (Osmancık), kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimek için belirtilen hal fiyatları toptan satış fiyatlarıdır.  Dana eti, kuzu eti, Antep fıstığı ve fındık fiyatı serbest piyasa fiyatıdır. Hayvansal ürünlerde üretici ve market fiyatları 44 ilden derlenmektedir. Yumurta fiyatları Yumbir, Başmakçı ve Kaytaş verilerinin ortalaması alınmaktadır.

Seçilmiş ürünlerde market fiyatlarındaki aylık fiyatlar ve değişim oranları:

Seçilmiş ürünlerde üreticifiyatlarındaki aylık fiyatlar ve değişim oranları:

-TZOB Genel Başkanı Bayraktar:

-“Kuru incir 4,5 kat, kuru kayısı 3,9 kat, lahana ve süt 3,5 kat, nohut 3,4 kat fazlaya tüketiciye satılmaktadır”

-“Üreticide 13 lira olan kuru incir markette 58 lira 30 kuruşa, 11 lira olan kuru kayısı 42 lira 72 kuruşa, 53 kuruş olan lahana 1 lira 86 kuruşa, 2 lira 6 kuruş olan süt 7 lira 12 kuruşa, 2 lira 89 kuruş olan nohut 9 lira 90 kuruşa satılmaktadır”

-“Fiyatı en fazla artan ürün markette ve üreticide kabak; fiyatı en fazla düşen ürün ise markette havuç, üreticide kuru soğan oldu”

-“Adana ve Mersin’de meydana gelen sel felaketinin seralardaki ürünleri de etkilemesi fiyatlarda artışa yol açmıştır”

-“Mandalina, limon ve portakalda çiçeklenme dönemindeki iklimsel olumsuzluklar nedeniyle rekoltede yaşanan düşüş fiyata yansımıştır”

-“Rekoltedeki artışa bağlı olarak kuru soğan fiyatlarında düşüş yaşanmıştır”

 Ankara – 02.02.2020 – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 348,46 ile kuru incirde yaşandığında dikkati çekti. Kuru incirin 4,5 kat, kuru kayısının 3,9 kat, lahananın ve sütün 3,5 kat, nohudun 3,4 kat fazlaya tüketiciye satıldığını vurgulayan Bayraktar, “üreticide 13 lira olan kuru incir markette 58 lira 30 kuruşa, 11 lira olan kuru kayısı 42 lira 72 kuruşa, 53 kuruş olan lahana 1 lira 86 kuruşa, 2 lira 6 kuruş olan süt 7 lira 12 kuruşa, 2 lira 89 kuruş olan nohut 9 lira 90 kuruşa satılmaktadır” dedi.

Bayraktar, Ocak ayında markette 29, üreticide 22 üründe fiyat artışı, markette 9, üreticide 3 üründe fiyat düşüşü olduğunu, markette 4, üreticide 9 üründe fiyatın değişmediğini bildirdi.

Bayraktar, Ocak ayında fiyatı en fazla artan ürünün markette ve üreticide kabak; fiyatı en fazla düşen ürünün ise markette havuç, üreticide kuru soğan olduğunu belirtti.

Şemsi Bayraktar, yaptığı açıklamada, Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak üreticiden tüketiciye halkın tamamını yakından ilgilendiren gıda fiyatlarındaki değişimleri takip etmeye ve kamuoyunu doğru bilgilendirmeye devam ettiklerini vurguladı.

-Market fiyatlarındaki değişim-

Ocak ayında markette kuru soğan, kuru fasulye, zeytinyağı ve yumurta fiyatında bir değişim meydana gelmezken, markette fiyat düşüşünün en fazla yüzde 15,09 ile havuçta görüldüğünü bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:

“Havuçtaki fiyat düşüşünü yüzde 6,05 ile kuru kayısı, yüzde 5,22 ile pırasa, yüzde 3,79 ile karnabahar, yüzde 3,06 ile yeşil mercimek izledi.

Markette en fazla fiyat artışı ise yüzde 73,17 ile kabakta yaşandı. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 70,35 ile patlıcan, yüzde 56,93 ile yeşil soğan, yüzde 29,91 ile sivri biber, yüzde 23,99 ile mandalina, yüzde 17,25 ile salatalık, yüzde 14,40 ile limon, yüzde 12,33 ile maydanoz, yüzde 11,72 ile Antep fıstığı, yüzde 11,43 ile marul, yüzde 10,05 ile domates takip etti.”

-Üretici fiyatlarındaki değişim-

Ocak ayında üreticide maydanoz, elma, kuru fasulye, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, pirinç, kuru üzüm ve kuru incir fiyatında bir değişim meydana gelmezken, yüzde 16,07 azalmayla fiyatı en fazla düşen ürünün kuru soğan olduğunu belirten Bayraktar, şu bilgileri verdi:

“Kuru soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 4,49 ile pırasa, yüzde 3,08 ile yumurta izledi.

Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 130,34 ile kabakta görüldü. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 57,89 ile salatalık, yüzde 57,58 ile patlıcan, yüzde 53,85 ile sivri biber, yüzde 52 ile yeşil soğan, yüzde 48,98 ile mandalina, yüzde 22,43 ile ıspanak, yüzde 15,98 ile limon, yüzde 13,51 ile fındık, yüzde 12,50 ile patates, yüzde 12,28 ile lahana, yüzde 10,88 ile portakal, yüzde 10 ile kuru kayısı, yüzde 8,92 ile marul, yüzde, 5,88 ile domates, yüzde 5,36 ile karnabahar, yüzde 3,64 ile kuzu eti, yüzde 3,61 ile Antep fıstığı, yüzde 3,59 ile dana eti, yüzde 2,27 ile havuç, yüzde 1,29 ile zeytinyağı, yüzde 0,98 ile süt takip etti.”

-Fiyat değişimlerinin nedenleri-

Üretici fiyatlarında, kabak, salatalık, patlıcan, sivri biber ve domateste görülen artışta, arzın örtü altından sağlanması nedeniyle, mevsim itibarıyla olgunlaşmanın yavaş olmasına bağlı olarak hasat edilen ürün miktarının azalmasının etkili olduğunu belirten Bayraktar, Adana ve Mersin’de meydana gelen sel felaketinin de seralardaki ürünlere zarar verdiğini, bu durumun fiyatlarda artışa yol açtığını söyledi. Yeşil soğan ve maruldaki fiyat artışında da benzer durumun söz konusu olduğunu ifade eden Bayraktar şöyle devam etti:

“Mandalina, limon ve portakalda çiçeklenme dönemindeki iklimsel olumsuzluklar nedeniyle rekoltede yaşanan düşüş fiyatlara yansımıştır. Ispanakta üretimin yoğun olduğu Beypazarı’nda kış koşulları nedeniyle hasadın yavaşlaması fiyat artışında etkili olurken; lahana, karnabahar ve havuçta da mevsim koşulları nedeniyle fiyatlarda artış meydana geldi.

Fındık fiyatında görülen artışta artan talebin yanı sıra randımanın iyi olması etkili olurken, Antep fıstığında rekoltedeki düşüş fiyatları etkiledi. Patateste ise Birliğimizin tüketimi artırmaya yönelik çalışmaları fiyata yansısa da hali hazırda üreticilerimiz maliyetine ürün satmak zorunda kaldı. Dana eti, kuzu eti ve süt fiyatındaki artışta artan üretim maliyetinin yanı sıra arz ve talepteki değişimler etkili oldu. Rekoltedeki artış kuru soğan fiyatlarında düşüşe neden oldu. Pırasada ise piyasaya arz edilen ürün miktarındaki artış fiyatlarda bir miktar düşüşe yol açtı.”

Seçilmiş ürünlerde 31 Ocak 2020 tarihi itibarıyla ortalama üretici, hal, pazar ve market fiyatları ve fiyat farkları:

Not: Hal, pazar ve market verileri Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa illerinden derlenen ortalama fiyatlardır. Üretici fiyatları ise ürünlere göre önemli üretim merkezlerinden derlenmektedir. Pirinç (Osmancık), kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimek için belirtilen hal fiyatları toptan satış fiyatlarıdır.  Dana eti, kuzu eti, Antep fıstığı ve fındık fiyatı serbest piyasa fiyatıdır.

Seçilmiş ürünlerde market fiyatlarındaki aylık fiyatlar ve değişim oranları:

Seçilmiş ürünlerde üretici fiyatlarındaki aylık fiyatlar ve değişim oranları: