Yaşanan ekonomik zorlukların miltecilerle birlikte daha da ağırlaştığına işaret eden Zeytineli, mülteci sorununa acil çözüm istediği açıklamasında şu görüşleri dile getirdi:

“2011 yılında başlayan Suriye iç savaşı hem bölgesel hem de küresel anlamda sorunları da beraberinde getirdi.

Bu sorunların yelpazesi; sınır güvenliğinden, enerji güvenliğine, bölgede vekâlet savaşlarından, sosyal sorunlara kadar uzandı. Özellikle savaşın başlamasıyla birlikte Suriye’den en uzun kara sınırı komşusu ülkemize, tarihte ender görülen büyüklükte ciddi bir mülteci akını yaşandı. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü 11 Temmuz 2019 tarihi itibarıyla Türkiye’deki kayıt altına alınan geçici koruma altındaki Suriyeli sayısını açıkladı.

Açıklamaya göre Türkiye’deki kayıtlı Suriyeli sayısı bir önceki aya göre 16 bin 931 kişi artarak toplam 3 milyon 630 bin 575 kişi oldu. Bu kişilerin 1 milyon 965 bin 595’u erkeklerden, 1 milyon 664 bin 980’i ise kadınlardan oluşuyor. İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Kasım 2018 itibarıyla son 8 yılda Türkiye’de doğan Suriyeli bebek sayısı 405 bin 521 olarak açıklandı.. Tabi ki bu veriler kayıtlı mülteci sayısı kayıtsız olanlar hesaba katılamadı.

Asırlardır bir göç coğrafyası olan Anadolu’nun insanları gelen misafirlerinin acılarıyla ilgilendi. Biz de o yoğun göç dönemlerinde, sabahlara kadar süren karşılama ve yardım kampanyalarında bulunduk. Bir yandan siyasi eleştirilerimiz devam ederken bir yandan da mültecilere yardım kampanyalarımız devam etti.

Gelinen noktada da bilimsel anlamda, genellikle sığınmacıların sosyal ve psikolojik durumları hakkında çalışmalar yeteri kadar yapılmadı.Maalesef mültecilerin yaratabileceği güvenlik riskleri genel olarak görmezden gelindi.Hal böyle olunca da her gün bir olay ile karşı karşı ya kalmaktayız.

Bu durum tespitini göz önünde bulundurarak birinci aşamada sos yo –ekonomik çözümüretilmesi elzem olmuştur.

İkinci aşamaya, Suriye’de şehit vererek kontrol altına aldığımız güvenli topraklara Suriyeli misafirlerimizin geri dönüşüyle başlanmalıdır.

Daha önceki basın demeçlerimizde de beyan etmiştik. Suriyeli sığınmacıların şehir merkezlerine yerleştirilmesi demografik yapıyı bozar diye uyarmıştık.

Sığınmacıların ülkemize akın ettiği dönemde Türkiye-Suriye arasında bulunan ve yaklaşık iki Kıbrıs adası büyüklüğündeki tampon bölgeye yerleştirilmesi ve burada yaşam koşullarını karşılayacak her türlü birimin kurulmasını teklif etmiştik.

Ciddi ekonomik sıkıntıların yaşandığı ülkemizde,üzerine bir de mülteci sorunu eklendiğinde, ekonomik şartlar daha da ağırlaşmıştır. Ekonomisi bozuk insan kendi sıkıntılarından dolayı karşı tarafa pozitif bakmaz, çatışmacı olur. Bu bir sosyal durumdur. Rengi, cinsi, kökeni ne olursa olsun insanın yaradılış özelliğidir.

Mültecilerin hemen hemen hiç biri, ikinci sınıf muameleden dolayı ülkelerinde devlet memuru değildi. Kendi ülkelerinde çiftçi, toprak sahibi, esnaf olan mültecilerin sahibi oldukları kendi vatan topraklarına dönüşü daha kolay olacaktır. Ayrıca kendi ülkelerin de toprak sahibi, iş yeri sahibi olmaları hasebiyle de daha iyi yaşam şartlarına sahip olabilirler.

Ülkemiz deki Mülteci sorunu daha fazla ilerlemeden acil tedbir alınması gerektiğini kamuoyuyla paylaşarak devletin erkini uyarma gereği duyuyoruz.”

Emekli Büyükelçi Mithat Rende’nin ‘Küresel ve Bölgesel Gelişmeler ışığında Türkiye’nin konumu – yeni bir başlangıç ihtiyacı’, Ekonomist Mert Yıldız’ın da ‘Hatay Ekonomi vizyonu ve Kalkınma Planı’ ile ilgili Hatay’ın 4. yatırım teşvik bölgesinden, 5. yatırım teşvik bölgesine yükselmesi için önemli tespitlerini paylaştıkları toplantıda Başkan Nazım Culha, Hatay’ın teşvik bölgesinin beşe yükseltilmesinde herkesin elini taşın altına koyması ve üzerine düşeni yapması gerektiğine vurgu yaptı.

Ekonomist Mert Yıldız’ın Türkiye İstatistik Kurumu’nun son yayınladığı verilere göre Türkiye’de en mutsuz iller sıralamasında Hatay’ın sondan 5. sırada yer aldığını anımsatmasının yanı sıra Suriyeli mültecilerden en çok etkilenen illerin başında Hatay’ın geldiğini, Hatay’da yaşayan her 4 kişiden birinin Suriyeli olduğunu, bunun Hatay’a gelen kişi başı geliri yüzde 19,8 azalttığını, ayrıca 4. yatırım teşvik bölgesinde bulunan iller arasında en çok Suriyeli barındıran ilin Hatay olduğunu ve tüm bu göstergelerin Hatay’ı 5. teşvik bölgesi ortalamasının altına çektiği şeklindeki tespitlerinin çok üzücü olduğunu söyleyen Başkan Culha, Hatay ekonomisinin eski canlılığına kavuşması gerektiğinin altını ısrarla çizdi.

“İstihdam sorunu zirvede”

Ortadoğu’da yaşanan savaşların Hatay ekonomisine olumsuz etkilerine dikkat çeken Arsuz Belediye Başkanı Nazım Culha, “Hatay ekonomisini incelediğinizde, Türkiye’nin hatta dünya ekonomisinin çok kötü olduğu zamanlarda bile kendi kendine yetebilen bir il olduğunu görürsünüz. Bu ilin ekonomik olarak bu hale gelmesinin temelinde Ortadoğu coğrafyasında yaşanan savaş vardır. Her ne kadar Suriyeli konusu tartışılsa da burada, şu anda bu ülkenin hatta özellikle bu ilin kültürel dengesini, ekonomik dengesini bozan unsur Suriyeli arkadaşlarımızın mevcudiyetidir. Biran evvel o coğrafyadaki huzurun, barışın tesis edilerek, buradaki arkadaşlarımızın kendi ülkelerine dönmesi ve Hatay’ın ekonomik ve kültürel revizyonundan kurtulması gerekmektedir. Burada kendimizi de sorgulamamamız lazım. Ucuz iş gücü olarak kullanılmaktadır Suriyeliler. Gençlerimiz işsiz iken, bir çok esnafımız özellikle hizmet sektöründe, inşaat sektöründe, tarım sektöründe ucuz iş gücü diye Suriyeli vatandaşları çalıştırıyorlar. Sosyal güvence sorunu yok, az para ödüyorlar.. Dolayısıyla gençlerimiz işsiz kalıyorlar ve dönem dönem bundan kaynaklı sıkıntılar yaşanıyor. Hatay’a baktığınızda yerel yöneticiler olarak belediyelerde istihdam sorunu, hizmet sorunun önüne geçmiştir. Yani hizmeti yapıyoruz, ama herkesin iş taleplerini yerine getiremiyoruz. Belediyelerin de gücü ve imkanları ortada. Bu nedenle alım yapamıyorsunuz, bunu da kimseye anlatamıyorsunuz. Yatırımın yanı sıra istihdama da ciddi katkı sunması açısından Hatay’ın yatırım teşvik bölgesinde dörtten beşe yükseltilmesi için hepimiz taşın altına elimizi koyacağız. Bunun hayata geçmesi için hep birlikte gerekli çalışmayı yapacağız” derken, İTSO ve büyükşehir belediyesine böyle bir toplantı düzenledikleri için teşekkür etti.