İskenderun Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Diyap Atar, İGC yönetim kurulu ve gazetecilerin hazır bulunduğu ziyaret samimi açıklamalara da vesile oldu.

6 Şubat Kahramanmaraş Merkezli depremin en çok yıkımı yaptığı Hatay’ a geçmiş olsun dileklerini yineleyen Hüseyin Yayman, Amanos Tüneli, Hatay Havalimanı, Hatay’da depremin yıktığı tarihi kültür yapıları, depremin unutturulmaması adına deprem müzesi ve İskenderun’un il olması gibi konu başlıklar ile ilgili önemli açıklamalarda bulunan Meclis Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı – Hatay Milletvekili Prof. Dr. Hüseyin Yayman, yerel seçimlere yönelik adaylık ile ilgili dikkat çekici açıklamalar yaptı.

“Narlıca Mezarlığı açık hava müzesi olmalı”

İGC’de gazetecilerle buluşmasında “Depremi unutmamalıyız! Unutturmamalıyız!” diyen  Milletvekili Yayman, Antakya Narlıca Mezarlığının açık hava müzesi yapılması yönünde görüşlerini dile getirdi.

Milletvekili Yayman, Bosna’da Almanya’da bulunan açık hava müze mezarlıkları da örnek göstererek Antakya’ın yüzde 90’ının yıkıldığını anımsattı ve  “Narlıca mezarlığı açık hava müzesi olabilir. Yine Deprem Müzesi de ayrıca yapılabilir” şeklide konuştu.

Kültür Varlıkları Programı ile ilgili çalışmalar devam ediyor!

Kültür Ve Turizm Bakan Yardımcılığı görevinin kısa bir dönem olmasına rağmen, Hatay için önemli adımlar atılmasına vesile olduğunu söyleyen Yayman,  benim için o dönemde de Hatay’ımızda elimizden geldiği kadar katkılar vermeye çalıştık. Hatay’da Kültür Varlıkları Anıtlar Kurulunu kurduk. Bu depremde en çok faydasını gördüğümüz kurullardan bir tanesi oldu bu kurum. Hilmi Asfuroğlu Müzesi,  Arkeoloji Müzesinin dört bölümü açılmıştı. Benim dönemimde 10 büyük paviliondan ‘bölüm’ olarak buranın tamamlanması noktasında çalıştık. Kazıların yapılması Antakya Uzun Çarşının Restorasyonu, Kurtuluş Caddesi‘nin restorasyonları ile ilgili adımlar atmıştık aslında. Hatay’da tüm milletvekilleri olarak Cumhur ittifakı olarak Hatay’da bizim çok çok eserlerimiz oldu. Fakat maalesef yaşadığımız deprem değil kıyamet diyorum. Hepsi yerle yeksan oldu. İnşallah Allah ömür verirse milletimizin desteği ve duasıyla gazeteci arkadaşlarımızın çözüm ortaklığıyla yeni dönemi bu şehre hizmet edeceğiz. Antakya’da özellikle Kültür Varlıkları Programı ile ilgili çalışmalar devam etmekte. Habip Neccar Camii Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından, Ulu Camii Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edecek Hatay’ın Meclisinin toplandığı Tarihi Meclis Binamızı ise Doğuş Grubu yapacak. Valilik binasını ve Valilik Konutunu İçişleri Bakanlığımız yapacak. Kırıkhan’da Beyazıt Bestami Hazretlerinin türbesi var. Orası da yerle bir bizim Hatay yöremizde bir tabir var ‘pabuç gibi oldu’ diye Beyazıt Bestami hazretleri türbesinde bir şey yok. Maalesef türbenin etrafında büyük yıkım var. Burasını Vilayetler Evi vasıtasıyla yapacağız.  Yine kültür varlıkları olarak kiliselerimizin restore yapılması var. Camilerimiz ile ilgili çalışmalar var. Kültür Bakanımız Mehmet Özhaseki bakanımız geçen hafta başkanlarımızla Hatay’da idi.  Bakanımız Antakya’daki tarihi yapının ayağa kalkması ile ilgili talimatları verdi çalışmaları takip ediyoruz. Şehrimize deprem vizesi yapılması talebi var bir de sen müzesi yapılması dile getiriliyor bir kısım insanlarımız da müzeye gerek olmadığını söylüyor ama benim fikrim şudur evet bu depremi bizim unutturmamamız lazım nesillerden nesile çok iyi anlatmamız lazım” dedi.

“Hatay Havalimanı pisti yedi yerinden kırık”

Yine Hatay’ı ilgilendiren en önemli konulardan bir tanesinin depremde Hatay Havalimanını pistinin gördüğü zarara dikkat çeken Yayman, “Hatay Havalimanı, yedi  yerinden kırılmıştır. Depremin aslında büyüklüğünü anlamak için bu önemli. Nijerya’da Peru’da Şili’de Amerika’da Kırgızistan’da Rusya’da deprem oldu da havalimanının pisti kırıldı diye bir şey duydunuz mu duymadınız. Japonya  deprem bölgesi orada bile havalimanı pisti kırıldı diye duymadım depremin büyüklüğünü göstermesi açısından önemli havalimanımız ile ilgili tartışmalar var inşallah projesi hazırlandı 8 ay sonra piste uçaklar inecekler.” dedi.

Amanos Tüneli projesi yenilendi: Tünele raylı sistem

Bölge ekonomisine katkı sunması açısından önemli bir proje olan Amanos tüneli ile ilgili projenin yenilenerek tünelin içine raylı sistem yapılacağını söyleyen Yayman,  Ben cumhurbaşkanımıza gerçekten güvendiğim ve inandığım için  2023 seçiminden önce Amanos Tünelinin yapılması başlamazsa ben istifa ederim demiştim. 6 Şubat’ta deprem oldu. Ancak ondan önce 11 Şubat’ta Cumhurbaşkanımız gelecek ve onun müjdesini verecekti. Fakat maalesef 6 Şubat’ta deprem oldu süreçler uzadı proje değişti içinde raylı sistem geldi ve doğal olarak süreç uzadı. Şu anda Allah kısmet ederse finansmanı hazır Amanos Tünelinin projesi hazır. Sadece ihaleye çıkacak ve yenilenmiş bir projeyle kazma vurulacak” dedi.

İskenderun’un il olmanın kriterlerini taşıyor!

İskenderun’un il olması ile ilgili taleplerin yoğunluğunu soran gazetecilere il olmanın kriterleri olduğunu belirtti.

ile ilgili yöneltilen soruyu Milletvekili Hüseyin Yayman, “biz bir anayasaya bağlı hukuk ve kanun devletiyiz. Bir şehrin vilayet olması ile ilgili anayasa hukukunda “Üç yasa vardır. 1- Coğrafi uzaklık 2-Ekonomik gelişmişlik, üçüncüsü de nüfus kriteridir. Bu 3 şartı da İskenderun’umuz gerçekten sağlanmaktadır.” Diyerek “il olmalı” ve “il olmamalı” diyen iki tarafın varlığına işaret ederek, İskenderunlular il olmak istiyorsa biz de destekleriz. İskenderun il olması faydalı ise halkımız bunu istiyorsan halkla beraber siyaset yaparız. Biz bunu takip ederiz ve gerçekleşmesi için çalışırız” dedi.

Belen Geçidi ile ilgili vatandaşlarımız da bizden söz değil icraat bekliyor

Hatay’daki bir diğer önemli konu da Belen Geçidi olduğunu kaydeden Milletvekili Yayman, Belen geçidi bu günlerde  en önemli gündem. Belen’deki sıkışıklık saban ovadan İskenderun yönüne- akşam İskenderun yönünden ovaya geçerken de maalesef uzun uzun kuyruklar oluşuyor. Burada Sarımazı’ya kadar gelen otoban Sarımazı’dan geçip Havalimanı kavşağına bağlanması gündemde.  Vatandaşlarımız da bizden söz değil icraat bekliyor. ilk kazmayı ne zaman vuracaksınız diye. Bizden fiilen tarih istiyor. Bu konu Bakanlar Kurulunda gündeme geldi konuşuluyor. Bu konu da takibimizdedir” diye konuştu.

“Her koşulda partimizin neferiyiz”

Gazetecilerin Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlı yarışında Hüseyin Yayman ve M. Fatih Tosyalı’nın adının kulislerde dile getirildiğini sorması üzerine; İskenderun Belediye Başkanı Tosyalı ve Hatay Milletvekili Hüseyin Yayman, kendilerini Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığına layık gören herkese teşekkür ederek, “Sayın Cumhurbaşkanımız bizi hangi göreve layık görürse partimizin bir neferi gibi çalışırız” dediler.

Meclis Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı – Hatay Milletvekili Prof. Dr. Hüseyin Yayman, İskenderun Belediye Başkanı M. Fatih Tosyalı, Ak Parti İskenderun İlçe Başkanı Bülent Özer, İGC Başkanı Diyap Atar ve gazetecilere ev sahipliğinden dolayı teşekkürlerini iletti. Başkan Atar da Yayman ve beraberindeki heyete ziyaretleri için teşekkür etti.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Hatay İl Temsilciliği tarafından Boğaziçi Neccar Restaurant’ta düzenlenen istişare toplantısına Hatay Valisi Rahmi Doğan, TGC Hatay İl Temsilcisi Mithat Kalaycıoğlu, HGC Başkanı Ahmet Yetişen, İskenderun Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Veysel Cıncık, Antakya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Ahmet Abdullahoğlu ve gazete sahipleri ile basın mensupları katıldı.

Basınla İstişare Toplantısı’nın açılış konuşmasını gerçekleştiren TGC Hatay İl Temsilcisi Mithat Kalaycıoğlu, Hatay Valisi Rahmi Doğan’ın geçtiğimiz aylarda kaybettiği babası merhum Kaya Doğan’a Allah’tan rahmet ve Doğan Ailesi’ne başsağlığı dileyerek başladığı konuşmasında, basınla istişare toplantısına katılım gösteren başta Hatay Valisi Rahmi Doğan olmak üzere basın mensuplarına teşekkür etti.

TGC Hatay İl Temsilciliği ev sahipliğinde düzenlenen istişare toplantısında Hatay Valisi Rahmi Doğan, Sınır bölgelerinde yapılan çalışmalar, Cilvegözü’nde yapılan gösteriler, HADO, Kurtuluş Caddesi, Meclis Binası ve Adalı Konağı, Eski Antakya Oteli’nin durumu, İskenderun’da uygulanması istenen Serbest Bölge gibi birçok öne çıkan konu hakkında Hataylı gazetecilere bilgiler verdi.

288 KİLOMETRELİK SINIRI GÜVENLİ BİR ŞEKİLDE KORUYORUZ

Hatay’ın Suriye ile olan güvenlik konuları hakkında bilgiler veren Hatay Valisi Rahmi Doğan, “Hatay sınırımız 288 kilometre kara sınıra sahip. Bizim komşularımız Güney’de rejim güçleri, hemen yanında İdlib’de Suriyeli Muhalifler var. Orada uluslararası anlaşmalar sayesinde grupların getirildiği bir yer var. Hemen üst tarafımızda ise Afrin var. Koruduğumuz alan çok büyük. 2011’de Suriye’de başlayan savaş ve bunun neticesinde muhalefet, radikal gruplar hepsi bir arada. Dolayısıyla çok sorunlu bir bölge. Biz ancak 288 kilometrelik bu sınırın tamamını gerek beton bloklarla, gerekse çeşitli fiziki güvenlik sistemlerle koruyoruz. Dolayısıyla sınırlarımızda herhangi bir açık yok. Çok uzun bir sınırın olmuş olması ve karşıda büyük bir kitlenin toplanmış olması bir risk. Şuan da İdlib’de 3 milyon 750 bin kişi civarında insan yaşıyor. Biz kontrol ettiğimiz Afrin’de bir sorun yaşamıyoruz.” dedi.

İDLİP’TE CİDDİ DERECEDE İNSAN KAYIPLARI YAŞANIYOR

İdlip bölgesinde gerçekleştirilen saldırılarda ciddi insan kayıpları yaşandığına dikkat çeken Hatay Valisi Rahmi Doğan, “Bizim için en sıkıntılı bölge İdlib diye tabir ettiğimiz bölge. Burası sıkıştırılmış bir bölge. 2011’den önce İdlib de yaşayan nüfus 400 bin civarındayken bugün neredeyse on katına çıkmış durumda. İdlib’de savaş başladıktan sonra 10 kez yer değiştiren insanlar var. Bu insanların sıkışıp kaldığını söyleyebiliriz. 2018’de Cumhurbaşkanı’nın Putin ile yapmış olduğu bir mutabakat var. Bu anlaşmayla İdlib’de 12 tane güvenlik noktası oluşturduk. Bu gözlem noktalarında şuan TSK unsurları yer almaktadır. Bu yerleri Hatay Valiliği olarak biz yaptık. Bu mutabakat çerçevesinde 4 milyon insanın içinde radikal unsurlar, provokatörlük yapan insanlar var ve kargaşa çıksın isteyen insanlar var. Kimse boş durmuyor. 2018’de ki mutabakatın uygulanmaması adına herkes bir gayret içerisinde. Mutabakatı bozmak istiyorlar. İdlib bölgesindeki saldırılarda ciddi anlamda insan kaybı var. Böyle olunca tekrar göç hareketi başladı.” dedi.

PROTESTOLAR SURİYE TARAFINDA GERÇEKLEŞTİ

Geçtiğimiz günlerde Cilvegözü sınır kapısında tampon bölgede yaşanan gösteri olaylarıyla ilgili bilgiler veren Hatay Valisi Rahmi Doğan, “Geçtiğimiz hafta sınır tampon bölgesinde bir hareketlilik oldu. Asıl protesto, rejim protestosuydu. Birileri rejimin İdlib’te ki saldırılar adına gösteri düzenleyecekken, bir takım ajanlar bunu sanki Türkiye’ye yönelikmiş gibi bir hale soktular. Birkaç gün öncesinden bildiriler dağıtarak insanları provokatör yaptılar. Cilvegözü tarafından bir yürüyüş oldu. Biz kimseyi sınırdan almadık. 1 kişi olsa bile sınırdan almıyoruz. Kamuoyuna yansıyan ve sosyal medyaya yansıyan görüntülerin tamamı bizim sınırımızın içinde olan görüntüler değil. Olayların tamamı Cilvegözü sınır kapısının karşısında tampon bölge de meydana gelen olaylardır. Tabi biz tüm güvenlik güçlerimizde bunu önledik. Önlerken de şiddet kullanmadık. Su, TOMA ve gazla bunu engelledik. Sınırlarımızda her türlü tedbir alınmıştır. Bu sınırda toplanan insanlarında asgari ihtiyaçlarını, STK ve uluslararası örgütlerin desteğiyle gidermeye çalışıyoruz. Tabi bu sürede Rusya tarafından ateşkes ilanı geldi. Orada yapılan gösteriler amacına ulaşmıştı, fakat burada insanlarımıza bir kaygı verilmeye çalışıldı.” dedi.

HADO İÇİN MÜSAİT YER MADENLİ LİMANI’DIR

HADO hakkında yaşanan gelişmelerle ilgili bilgiler veren Hatay Valisi Rahmi Doğan, “HADO hakkında biz kararımızı verdik. Yer gösterdik ve yerimiz hazır. Hatay Valiliği ile Belediye arasında hiçbir sıkıntı yok. Arsuz’da yerini gösterdiğimiz limanı HADO’ya kiralamamız lazım. Geçtiğimiz haftalarda yine Belediye Başkanımızla bir araya geldik protokol konuları hakkında konuşmak için. HADO’nun olmaması için birileri zorluk çıkarıyor. İskenderun’da bulunan limanı alabilseydik en mantıklısı olurdu. Fakat Tarım Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığı bu limanı bize veremeyeceklerini ifade edince, bizler de alternatif olarak Arsuz’u yer gösterdik. Madenli Limanı şu anda bakanlık tarafından Hatay Valiliği adına devrolundu. Bu liman şuanda bomboş. HADO ne zaman isterse gelip başlayabilir. HADO’nun başlamama sebebi nedir onu da bilmiyorum. HADO’nun İskenderun’da yapılması için bakanlığımızın İskenderun Limanı’nda Hatay Valiliği adına yer verme durumları yoktur. Olmayan bir yerde çalışmak yerine, halihazırda bulunan limanda çalışmak en mantıklısıdır. Bizim limanımızın hazır olduğunu 5 ay öncesinden bildirmişiz.” dedi.

İşte ilimiz Hatay’ın önemli değerlerinden, sevilen sayılan bir isim: Arkeolog Josef Naseh. Naseh’in kaleme aldığı ve sosyal ağında takipçileri ile paylaştığı “Hatay’ın Hamamları” adlı makaleyi siz değerli okurlarımızla paylaşıyoruz.

ANTAKYA HAMAMLARI
‘’ Ne güzel baş bağlar
Antakya hanımları ‘’

Yıkanma veya su ile arınma yalnızca insana özgü bir eylemdir. İnsan bu eylemini; yaşam ve inanç kültürünün; evrimsel gelişim süreci içinde, değişik yöntem ve gelenekleri kullanarak geliştirmiştir.

Söz gelimi; Hinduların Ganj nehrini kutsal saymaları ve nehir kenarına tapınaklarını kurmaları; nehirde yıkandıktan sonra ibadet ritüellerini gerçekleştirmeleri; Hititlerin; kurban kesiminden önce su ile yıkanmaları; Helenlerde ve Romalılarda hem arınma hem de eğence mekanı olarak kullanmaları; Hıristiyanlıktaki su ile vaftiz ritüeli; Müslümanlıkta su ile alınan aptes geleneği ve buna benzer bir çok toplumların kullandıkları gelenek ve göreneklerde; su; yalnızca bir yıkanma ve temizlenme aracı olarak değil aynı zamanda inanç ritüellerinin önemli bir aracıdır.

Hamam mimarisi ve kültürünü, yerleşik düzende ilk uygulayanlar Romalılardır. Bizanslılar ve Osmanlılar bu kültürü, kendi gelenek ve göreneklerine uygulayarak geliştirmişler ve bu günkü “Türk Hamamı” kültürünü oluşturmuşlardır. Hamam kültürü; toplumsal bir hizmete yönelik olarak kurgulanmıştır. Bireyler, hamam da özel bir hizmet almalarına rağmen, kulanım açışından mekân olarak toplumun geneline açıktır. Herkes hamama gidebilir. Hamamı yıkanma ve arınma yeri olarak kullanabilir. Ayrıca hamamlar, kültürel ve siyasi düşüncelerin paylaşıldığı, konuşulduğu bir mekân olarak da kullanılmaktadır.

Günümüzde; evlerimizin banyolarında, duşa kabin ve jakuzi gibi kişiye özel mekanlarda, yeni bir yıkanma ve arınma kültürü edindik. Belki bu uygulama yaşam kolaylığı açısından çok olumlu bir süreç.! Ama geleneklerimizin kaybolması ve toplumsal iletişimimizin kopması açısından bunu olumsuz bir süreç olarak algılıyorum.

Gelin, hamam kültürümüz kaybolmadan ; Antakya hamamlarını birlikte gezelim.

Antakya ‘da beş tarihi hamam vardır. Bunlardan en eskisi Saka Hamamı’dır. Saka Hamamı uzun çarşıdan; Anneplik Mahallesine geçiş veren sokağın orta yerindedir.

Beyresi Hamamı (Kurtuluş Hamamı); Kurtuluş Caddesi üzerinde, Habib-i Neccar Camii‘ne yakın bir mekandadır. Beyresi Hamamı, Memluklu Baybars’ın kız kardeşi Bi ‘seri tarafından Bizans kalıntıları üzerine yapılmıştır.

Cindi Hamamı; köprü başına yakın, Ulu cami civarındadır. Cindi Hamamı Memluklar tarafından Roma dönemi kalıntıları üzerinde yeniden inşa edilerek yapılmıştır. Meydan Hamamı, eski sebze ve meyve halinin arka giriş tarafında; eski Tahıl Pazarının arasındadır.

Yeni hamam ise Kurtuluş Caddesinden uzun çarşıya giriş sağlayan, ara sokağında yer alır. Son zamanlarda Armutlu Mahallesinde yeni bir hamam hizmete açılmıştır. Hamam’ın ekonomik getirisi yeterli olmadığından kısa bir süre önce hizmete kapatılmıştır.

Dönemin ; nüfus oranına göre , Antakya da bu kadar çok hamamın olması; sosyal ve kültürel olarak yaşam düzeyinin çok yüksek olduğunu gösterir. Sosyal ve kültürel düzeyinin yüksek olması; hamam kültürünün zenginleşmesine neden olur. Bu zengin kültürün içinde ; ‘’kız görme’’ hamamı, gelin hamamı,
Damat hamamı, Musevi hanımlarının evlenmeden önce yaptıkları ‘’ Mİkva” dedikleri evlik öncesi arınma ritüeli gibi bir çok gelenek bulunur…

Hamam geleneklerinin hepsi bir biriden önemli ve anlamlıdır. Törensel olarak bir birine benzemelerine rağmen içerik anlamları bakımından bir birlerinden farklılıklar gösterirler.

“ Kız görme” hamam geleneği; Antakya’da bulunan farklı inanç kültürlerin hemen hemen tümü tarafından ortak kullanılır. Törensel olarak çok az farklılıklar olmasına karşın içerik ve anlam bakımından bir birine benzeştir.

Kız görme kültüründe; Erkek tarafı beğendikleri bir kızın fiziksel özelliklerini görmek için; hataba’yı (nişanlayıcı, aracı, iletişim kuran ) devreye sokarlar. Hataba kızın ailesiyle bu konu ile ilgili olarak diyalog kurar erkek tarafının isteğini dillendirir. Kızın ailesi bu ilişkiyi uygun bulursa, hamam davetini kabul etiklerini hatabaya bildirirler; ona gün verirler. Kız ailesinin rızasını alan hataba erkek ailesine durumu bildirir. Verilen gün üzerinde sözleşilir. Hamam günü geldiğinde kızın; varsa kız kardeşleri, halaları, teyzeleri, arkadaşları; yakın hanım akrabaları ile birlikte söz verilen zamanda hamama giderler. Kız tarafının; soyunma ve peştamal giyinme işlerini tamamlandıktan sonra hamamın giriş bölümünde erkek tarafının gelmesini beklemeye başlarlar. Hataba, kız ailesinin hazırlıklarının denetimini yaptıktan sonra hamamın dışında erkek tarafının gelmesini beklemeye başlar.

Erkek tarafının hanımları, ellerinde darbuka ve teflerle maniler söyleyerek hamama giriş yaparlar. Her iki ailenin manicileri ayrı ayrıdır. ilk maniyi erkek tarafı söyler.
“Hahaaa ..Hahaaa… Sultanımızı görmeye geldik, yollarına gül dökmeye geldik ‘’
Buna yanıt doğaçlama olarak kız tarafından gelir.
“Hahaaa…. Haha4aaaa… Ağaçta kestane, dökülür tane tane; bizim sultanımız dünyada bir tane..!”
Karşılıklı manileşmeden sonra; gelin adayı ; süzülerek, çipikler (alkışlar) eşliğinde her iki ailenin arasına girer; raks etmeye başlar; vücut kıvraklığı ile maharetini gösterir.

İlk sınavdan olur alan gelin; darbukalardan çıkan “Bağdadın hamamları” türküsüne eşlik etmeye başlar…
Aman Aman Bağdat’lı
Yanağı baldan tatlı
Kış günü yar yanımda
Yaz günü sahra tatlı
***
Aman meleğim Nasıl edeyim
Seko seko seko gel yanıma
***
Bağdadın hamamları ,
Yanıyor külhanları
Ne acayip baş bağlar 
Antakya hanımları.”
Uzunca süren bir, çalgılı eğlenceden sonra; gelin adayı; erkek tarafının hanımları tarafından yıkanma yerine götürülür.. yıkamaya başlarlar… Bu süreç içinde her hangi bir fiziksel eksikliği olup olmadığı kontrol edilir… Eğer yoksa. “Erkek tarafının manicisi” “Hahaaa hahaaa, Antakya köşe köşe, içinde yanar bellur şişe, gelinimize göz dikenlerin inşallah gözü şişe” Manisini söyleyerek yıkanma odasından çıkarlar. Hep beraber çalgılar eşlinde giyinme yerine giderler. Burada da çalgılar eşiğinde eğlenmeye devam ederler. Bu arada ailenin ekonomik yapısına göre bazen yemekler hazırlanır. Genelde hamam sofrasında ağılıklı olarak Sarama içi (kısır), börek, hamam çöreği, peynir, zeytin, domates ve buna benzer yiyecekler konur. Eğlence kültürüne; içki katmak isteyen bazı aileler sofraya; rakı, şarap veya bira gibi içki çeşitlerini eklerler.
Damat ve Gelin hamamları da buna benzer törenlerle yapılır. Damat hamamında, damat, ailenin , kız tarafının erkeklerini ve yakın erkek arkadaşlarını evlenmeden bir gün veya iki gün önce hamama davet eder. Ritüel olarak yıkanma yapıldıktan sonra; temiz iç çamaşırlarını davetlilerin huzurunda kendi giyer veya davetliler tarafından giydirilir. Bu ritüel sırasında maniler söylenir, Antakya şarkıları dillendirilir.

Tören eğlencenin doruk noktasına ulaştıktan sonra; düğün törenine geçilir. Gelin hamamları, hemen hemen aynı ritüel izleyerek yapılır.

Musevi kardeşlerimizin hamam kültüründe arınma töreni “Mikve veya Tevila‘’ diye adlandırılan; özel bir dinsel törenle yapılır.
Mikve Tevrat ‘a göre; kirlenmiş bir bedenin veya ruhun ritüellik saflığını tekrar elde edebilmesi için bütün bedenin; doğal bir su birikintisi içinde (çeşme suyu olmaz” tamamen batması gerekmektedir. Mike törenine tabi olanlar; doğum yapmış veya adet kanaması bitmiş olan kadınlar; yeni gelin adayları, Ritüellik saflığı kazanmak isteyen erkekler; Yahudiliği kabul etmek isteyen diğer din mensupları ise Tevila yapmak zorundalar.

Antik çağda; Mikve töreni yapılacak havuzda toplanan sular doğal yollardan elde edilen yağmur sularıdır. Bu uygulamalar antik çağda böyle uygulanırdı. Hamam kültürünün gelişmesiyle birlikte; Musevi kardeşlerimizin bu gereksinmelerini karşılamak için hamamlara mikve havuzu yapılmaya başlandı.
Antakyalı Musevi kardeşlerimiz, bu törenlerini, içinde mikve veya tevila törenlerin de kullanılan, insan boyu ölçülerinde, özel bir havuzu olan Cindi hamamı veya Be’seri hamamında yaparlardı. Antakyalı Musevi kardeşlerimizin sayıları çok azaldığı için artık bu törenler yapılamaz oldu.

Antakya hamamları ve hamam kültürü, sosyal ve kültürel yaşamımızın önemli bir parçasıdır. Hamam mimarisini ve kültürünü geleceğe aktarabilmek için; yapmamız gereken tek şey onlara yeni bir yaşam olanağı sağlamaktır. Bu da ancak toplumsal ve ortak kültürel bir bilinçle olur. O halde bu mekânları kullanma alışkanlıklarımızı sıklaştırmamız gerekir.
Haydi bakalım hep beraber hamama girip terleyelim..!

Bakalım kimlerin hatıraları ile karşılaşacağız..!

Jozef NASEH
Arkeolog
Not: Antakya hamamları ile ilgili fotoğraflarını kullanma iznini veren Sayın Celal YAHYAOĞLU’na sonsuz teşekkürlerimi sunarım.”

Antik Çağ’da Ortadoğu zenginlerinin alışveriş merkezi haline gelen ve gündüzler insanlara yetmeyince geceleri de meşaleler kullanılarak aydınlatınca “dünyanın ilk ışıklandırılan” caddesi unvanını alan Kurtuluş Caddesi’nin (Herod Caddesi) yerin yaklaşık 9 metre altındaki orijinal hali hazırlanan projeyle tekrar işlevsellik kazanacak.

İnsanoğlunun yerleşimine ait ilk izlerin bulunduğu Paleolitik Çağ’dan bu yana tarihi ve doğal birçok güzelliğe sahip Antakya, ilk mağara kilisesi St. Pierre, Anadolu’nun ilk camisi Habib-i Neccar gibi mekânlarının yanı sıra “dünyanın ilk aydınlatılan caddesi” olan tarihi Kurtuluş Caddesi ile de adından söz ettiriyor.

Antakyalılar tarafından “Nişantaşı” olarak anılan ve Ortadoğu’nun zenginlerinin gelip alışveriş yaptığı tarihi bölge, günümüzde de eski taş binaların ve birçok esnafın sıralandığı, kentin en işlek yerlerinin başında geliyor.

Caddenin, zaman içinde yer yer toprağın altında kalan yaklaşık 100 metrelik antik sütunlu Roma yolu, Hatay Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılacak çalışma sayesinde gün yüzüne çıkarılacak.

Yerin yaklaşık 7 ile 9 metre altında kalan yol tünellerle ulaşılıp, ledlerle yeniden ışıklandırılarak kentin cazibe merkezi haline getirilecek.

– “Sokak sağlıklaştırma çalışmaları sürüyor”

Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş, eski Antakya sokaklarının bulunduğu Kurtuluş Caddesi ve uzun çarşı etrafındaki bölümlerde sokak sağlıklaştırma çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

Bu çalışmaların en önemlisinin ise tarihi Kurtuluş Caddesi’nin yerin altında kalan kısmının ortaya çıkarılması olduğunu vurgulayan Savaş, şöyle devam etti:

“Eskiden Ürdün’den, Lazkiye’den insanlar alışverişe bizim Kurtuluş Caddesi’ne gelirmiş, yani bütün Ortadoğu’da insanlar alışveriş yapmak için eski adı Herod Caddesi olan yeri tercih edermiş. Herod isminde bir kral varmış, onun zamanında kent müthiş parlak dönemini yaşamış ve insanlara gündüzleri yetmez olmuş. Kurtuluş Caddesi’nde gündüzler insanlara yetmeyince ışıklandırma gereği duymuşlar. İnovasyonun ilk yapıldığı cadde burası. O çalışmalar eşliğinde Kurtuluş Caddesi, şu anda her ne kadar ‘dünyada ilk ışıklandırılan cadde’ olsa da bunun temelinde ihtiyaç ve oradaki ticaret hacminin geniş olması ve tüm Ortadoğu’daki sosyetenin Kurtuluş Caddesi’nde buluşması yatıyor.”

Savaş, caddeyi tekrar gözde bir yer haline getirmek istediklerini anlatarak, bu kapsamda Habib-i Neccar’ın bulunduğu yerden kuzeydoğuya doğru yerin altının röntgenini çektiklerini bildirdi.

Jeoradarlarla da tarama yaptıklarını anlatan Savaş, “Yaklaşık 7 ile 9 metre aşağıda eski kaldırım taşlarını bulduk. Yapacağımız çalışmayla eski zemine bir tünel açacağız. Tüneli led ışıklarıyla ışıklandıracağız. Aşağıda gerçek zeminin üzerinde 100 metrelik bir yürüyüş parkuru yapacağız. Böylece eski caddeyi gün yüzüne çıkarmış olacağız. Üstteki akış da normal şekilde devam edecek.” dedi.

Çalışmaların önümüzdeki yıl ortalarında, Anıtlar Kurulu, müze ve üniversite yetkililerinin istişareleri sonucunda başlayacağını kaydeden Savaş, projenin tamamlanıp hayata geçmesiyle kent ekonomisine ve esnafına büyük katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.

ilk aydınlatılan şehir

Dünyadaki ilk aydınlatılan cadde Hatay merkez ilçesidir. M.Ö. 300 civarında Büyük İskender komutanlarından Seleucus Nicator tarafından kurulan bu şehir tarihte birçok medeniyete de ev sahipliği yapmıştır.

Antakya – Herod Caddesi Hatay ilinin merkez ilçesidir. Akdeniz Bölgesindedir ve Türkiye’nin en güneydeki il merkezidir. Ortasından Asi Nehri geçen şehrin rakımı 85 metredir. Şehir merkezi nüfusu ise 213.296’dir.

Antakya – Herod Caddesi
Roma ve Grek tanrılarının yanında, aynı zamanda tek tanrılı dinleri de yaşayan Antakya halkı, zevkine, yemesine içmesine de çok düşkün bir halktı. Akdeniz’in en doğu köşesinde Orentes aklancası boyunca ( şimdiki Asi Nehri ) yer alan Antakya, ticaret ve eğlence merkezi idi. Başta ünlü komutanlar ve impratorlar olmak üzere, Romalı zenginlerin eğlence yeri seçtiği kent, büyük yatırımlar sonrası nüfusu 6 – 7 yüzbini bulan, ünlü Antakya Akademisi ile Dünya’ nın sayılı ilk üç kentinden biri durumuna gelmişti.
Kenti bir baştan bir başa kesen ünlü Herod Caddesi, şimdiki Kurtuluş Caddesi’nin ilk adı idi. Her iki yanı Antakyalı yontucuların yaptıkları heykeller ile süslü cadde, Tetrapil denilen dört ayaküstüne oturtulmuş Apollon heykeli’ nin bulunduğu yerde son bulur. Bu Caddenin diğer ucu Defne yoluna ulaşır.

Herod Caddesi iki tarafı kemerli saçaklarla, güneşe ve yağmura karşı korunmaya alınmıştır. Cadde sağlı sollu sıralanmış alışveriş dükkânları, şaraphaneler, aşevleri, çalgılı eğlence yerleri, hokkabazlıkların ve tiyatro oyunlarının sergilendiği sahnelerle donatılmıştır. Ayrıca hanlar ve günümüz otellerini andıran yeme, içme, yatım yerleri sıralanmıştır. Caddede, özellikle yaz aylarında öğle güneşi kırılınca, kadınlı erkekli Antakya halkı süslenmiş püslenmiş olarak, temiz giysileri içinde boy göstermeye başlarlar. İnsanların çoğu terleyip kötü kokmasınlar diye koltuk altlarına, kapalı yerlerine defne yağı sürerler.

Bu Cadde sadece Antakyalıların değildir. Başta çevre yerleşim yerlerinden olmak üzere, Dünyanın çeşitli yerlerinden gelen eğlence düşkünü insanlar, özellikle Roma ve Bizanslı zenginler, Herod Caddesi’nin sürekli görülen tipleridir. Bir başka deyimli Anadolu’ nun ilk turizm kenti Antakya olmaktadır.