Deprem bölgesinde ticaretin nabzını tutan  Ticaret ve Sanayi Odası ve Ticaret Borsaları, depremin yıktığı kentlerde yeniden yapılanmanın sekteye uğramaması için hükümete ortak talepler sundu.

Depremden en ağır etkilenen illerin ticaret ve sanayi odaları, hükümete güçlü bir çağrı yaparak, “Yerinde Dönüşüm” başvuru süresinin 30 Haziran 2025 sonrası için uzatılmasını ve bölgeye özel yeni teşviklerin devreye alınmasını istedi. Antakya’da düzenlenen toplantıya Malatya, Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman ve Islahiye başta olmak üzere oda ve borsa başkanları katıldı.

Başvuru Süresi Yetersiz, Risk Büyük

Ortak bildiride, bölgede hâlâ devam eden tapu, miras, enkaz kaldırma, ruhsat alma gibi işlemler nedeniyle birçok hak sahibinin yerinde dönüşüm için başvuru yapamadığı vurgulandı. Oda başkanları, mevcut sürenin yetersiz kaldığını ve çok sayıda vatandaşın mağdur olabileceği uyarısında bulundu.

“Süre uzatılmazsa, hem hak sahipleri mağdur olacak hem de şehirlerin yeniden yapılanma süreci sekteye uğrayacak.”

30 Maddelik Talep Listesi: Teşvikler Güncellenmeli

Toplantıda ayrıca bölge ekonomisinin yeniden ayağa kalkması için hükümete iletilen 30 maddelik talep listesi paylaşıldı. Talepler arasında en dikkat çekici başlıklar şöyle:

• Yerinde dönüşüm desteklerinin güncellenmesi: 750 bin TL hibe ve kredi yetersiz kalıyor, artırılmalı.
• ÖTV’siz iş makinesi alımı, uygun faizli kredi imkânları ve SGK prim muafiyetleri sağlanmalı.
• Küçük esnaf ve serbest meslek sahipleri için doğrudan destek mekanizmaları oluşturulmalı.
• Deprem illerinde vergi indirimi, ÖTV/KDV muafiyetleri ve yeni araç alımlarında teşvikler devreye alınmalı.
• İşgücü göçü ve nitelikli personel eksikliği için tersine göç politikaları uygulanmalı.

Ortak Ses, Güçlü Mesaj

Antakya TSO Başkanı Hikmet Çinçin ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya; KMTSO Başkanı Mustafa Buluntu, Malatya TSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, Adıyaman TSO Başkanı Mehmet Torunoğlu, İskenderun TSO Başkanı Levent Hakkı Yılmaz, Islahiye TSO Başkanı Selahattin Türkmen ve Reyhanlı TSO Başkanı Necmettin Zaroğlu katıldı.

Katılımcılar, “Asrın felaketi” olarak anılan 6 Şubat depremlerinin yaralarını sarmak için tüm kamu kurumlarının iş birliğine açık olunması gerektiğini ifade etti.

Antakya Ticaret ve Sanayi Odası ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya; Antakya TSO Başkanı Hikmet Çinçin, KMTSO Başkanı Mustafa Buluntu, Malatya TSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, Adıyaman TSO Başkanı Mehmet Torunoğlu, İskenderun TSO Başkanı Levent Hakkı Yılmaz, Islahiye Ticaret Odası Başkanı Selahattin Türkmen ve Reyhanlı TSO Başkanı Necmettin Zaroğlu katıldı.

Ortak Bildiri

Antakya, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya ve Islahiye Ticaret ve Sanayi Odaları tarafından yayımlanan ortak bildiride şu talepler yer aldı:

1. Mücbir Sebep Süresinin Uzatılması: Depremden en çok etkilenen iller ve ilçelerde, “Mücbir Sebep” süresi mutlaka uzatılmalıdır.
2. Yeni Yasa ve Yönetmelikler: Asrın felaketi olarak adlandırılan 6 Şubat depreminin yarattığı sıkıntıları gidermek amacıyla, bölgenin ihtiyaçlarına yönelik yasa ve yönetmelikler acilen yayımlanmalıdır.
3. Özel Teşvik Düzenlemeleri: Deprem illerinde özel teşvik düzenlemeleri hayata geçirilmelidir.
4. Küçük Esnaf ve Serbest Meslek Erbabına Destek: Deprem illerindeki küçük esnaf ve serbest meslek erbaplarına destek verilmelidir.
5. Vergi İndirimi: Deprem illerindeki işyeri kira ödemelerinde vergi indirimi getirilmelidir.
6. SGK ve BAĞKUR Prim Muafiyeti: Depremzede işletmelere SGK ve BAĞKUR prim muafiyeti getirilmelidir.
7. Personel İstihdam Desteği: Depremzede işletmelere personel istihdam desteği sağlanmalıdır.
8. Hibe ve Kredi Tutarlarının Güncellenmesi: Yerinde dönüşüm için verilen 750 bin TL hibe ve 750 bin TL kredi ödemesi yetersizdir. Destek tutarları güncellenmelidir.
9. Uygun Faizli Banka Kredileri: Ek ihtiyaç duyulan nakit desteği için uygun faizli banka kredileri devreye sokulmalıdır.
10. İşgücü Göçüne Karşı Destek: İnşaat sektöründe işgücü göçü sebebiyle oluşan maliyet artışları SGK prim muafiyeti ile desteklenmelidir.
11. ÖTV’siz İş Makinesi Alımı: Ekipman desteği için ÖTV’siz iş makinesi alımına destek sağlanmalıdır.
12. Kamu Görevlilerinin Ücretlerinin Düzenlenmesi: Deprem bölgelerinde çalışacak kamu görevlilerinin ücretleri motivasyonu artıracak şekilde düzenlenmelidir.
13. Tersine Göç Teşviki: Göç eden nitelikli işgücünün tersine göçünü teşvik edecek hamleler yapılmalıdır.
14. Mülkiyet Hukuku Sorunları: Deprem sonrası yeni yapılaşma ile ortaya çıkabilecek mülkiyet hukuku sorunlarına özel çözümler sağlanmalıdır.
15. Bütüncül Kent Planı: Alt ve üst yapılar planlanarak deprem illerinde yaşanabilir şehirler oluşturulmalıdır.
16. Sermaye Kaybı ve Borca Batık Durumu: Deprem bölgesindeki mükellefler için sermaye kaybı ve borca batık olma durumuna ilişkin yeni düzenlemeler yapılmalıdır.
17. Kredi Garanti Fonunun Kullanımı: Kredi Garanti Fonunun etkin bir şekilde kullanılması gerekmektedir.
18. KDV İade Süreçleri: Deprem illerindeki mükelleflerden alım yapan mükelleflerin KDV iade süreçleri hızlandırılmalıdır.
19. Zayi Belgesi Müracaat Süresi: Zayi olan defterlerin noter onayının yapılması ve takdir komisyonlarının etkinliğinin artırılması sağlanmalıdır.
20. Yeni Araç Teminlerinde Vergi İndirimi: Deprem nedeniyle araçları hurdaya ayrılanların yeni araç teminlerinde ÖTV ve KDV indirimi uygulanmalıdır.
21. Vergi Terkin Müessesesi: Vergi terkini müessesesi çalıştırılmalıdır.
22. Mali Yükümlülüklerin İndirimi veya Alınmaması: Damga vergisi, emlak vergisi, MTV, ÇTV, harç, ücret gibi mali yükümlülükler belli bir süre alınmamalı veya indirimli uygulanmalıdır.
23. Enflasyon Düzeltmesi Muafiyeti: Deprem bölgesinde faaliyet gösteren işletmeler enflasyon düzeltmesi uygulamasından muaf tutulmalıdır.
24. Amortisman Oranları: Deprem illerinde bulunan mükellefler için amortisman oranları %50 artırımlı uygulanmalıdır.
25. Vergi ve SGK Prim Borçlarının Taksitlendirilmesi: Yapılandırma kapsamına girmeyen vergi ve SGK prim borçları faizsiz veya düşük faiz oranları ile taksitlendirilebilir hale getirilmelidir.
26. Basit Usul Uygulamasına İlişkin Hadler: Deprem illerinde bulunan mükellefler için basit usul uygulamasına ilişkin hadler 5 yıllık süre için %100 artırımlı uygulanmalıdır.
27. Gelir Vergisi Kanunu’nda İndirim ve İstisnalar: Gelir Vergisi Kanunu’nda yer alan bazı indirim ve istisnalara ilişkin yararlanma koşulları kolaylaştırılmalıdır.
28. Vergi Oranlarının İndirimi: Deprem illerinde bulunan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri için vergi oranları indirimli uygulanmalıdır.
29. İndirimli KDV Oranı: Deprem bölgesinde gerçekleştirilecek konut teslimlerine indirimli KDV oranı uygulamasına devam edilmelidir.
30. Mali Müşavirlerin Beyanları: Depremde zarar gören işletmeler için uygulanacak işlemler için açık ve net bir yol haritası belirlenmelidir.

Deprem bölgesindeki oda başkanları, bu önerilerin hükümet tarafından dikkate alınmasını talep ediyor.

ORTAK BİLDİRİYE İMZA KOYAN KURUMLAR

Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası, Hatay Ticaret ve Sanayi Odası, Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası,
Hatay Ticaret Borsası, Hatay Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, İskenderun Ticaret ve Sanayi Odası, İskenderun Ticaret Borsası, Erzin Ticaret ve Sanayi Odası, Dörtyol Ticaret ve Sanayi Odası, Kırıkhan Ticaret ve Sanayi Odası, Reyhanlı Ticaret ve Sanayi Odası, Reyhanlı Ticaret Borsası, İslahiye Ticaret ve Sanayi Odası.

İskenderun TSO Başkanı Levent Hakkı Yılmaz, yönetim kurulu ve meclis üyeleri, Trabzon’a gerçekleştirdiği Oda ziyaretinde Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası (TTSO) ile İskenderun Ticaret ve Sanayi Odası (İTSO) başkanları “kardeş oda” protokolü imzalandı.

Bir dizi ziyaret gerçekleştiren İTSO, TTSO Yönetim Kurulu Başkanı Suat Hacısalihoğlu’nu ziyaretinde TTSO Başkanı Hacısalihoğlu, heyet üyelerine kentin ve bölgenin ticari potansiyelinin yanı sıra projelere ilişkin de bilgi aktardı.

Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı M. Suat Hacısalihoğlu, yönetim kurulu ve meclis üyeleri tarafından ağırlanan İskenderun heyetine, bölgenin doğal, tarihi ve kültürel değerlerinin anlatıldığı film gösterildi.

Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası (TTSO) ile İskenderun Ticaret ve Sanayi Odası (İTSO) arasında Kardeş Oda protokolü imzalandı. TTSO Başkanı M. Suat Hacısalihoğlu, protokolün geleceğe dönük yerinde bir adım olduğunu söyledi. İTSO Başkanı Levent Hakkı Yılmaz ise, Türkiye’nin kuzeyi ve güneyi arasında kurulan gönül köprüsünün ticari ilişkilere yansıması için de çaba göstereceklerini vurguladı. Yılmaz, iş dünyası olarak heyecanla beklenen Karadeniz Akdeniz Bölünmüş Yol Projesi’nin tamamlanmasının ardından, Akdeniz’deki illerin Karadeniz’deki illere ve Kuzey-İskandinav ülkelerine erişimde, nakliye maliyetleri açısından önemli bir avantaj sağlamış olacağını söyledi.

Şehirler arasındaki irtibatın sürdürülebilir olmasının en büyük arzuları olduğunu belirten Hacısalihoğlu, “Turizm amaçlı gidip gelelim ancak ticari ilişkileri de unutmayalım. Birbirimizi ve şehirlerimizin ihtiyaçlarını daha iyi tanımak adına geleceğe dönük atılacak adımlar konusunda ortak çalışmalar yapmayı diliyoruz.” dedi.

Hacısalihoğlu, bu açıdan değerlendirildiğinde imzaladıkları “kardeş oda” protokolünün, ilişkilerin sürdürülebilir hale getirilmesi konusunda geleceğe dönük yerinde bir adım olduğunu vurguladı.

Rusya ile kapıların açık olduğu dönemde adeta bütün Türkiye’nin Trabzon üzerinden Rusya’ya aktığını dile getiren Hacısalihoğlu, şu değerlendirmede bulundu:

“Rusya’da büyük bir pazar vardı ve bu pazara Trabzon’dan açılım sağlanıyordu. Rusya Federasyonu’nda olimpiyatlar nedeniyle bazı limanların kapanması, aradaki ulaşım ve ticarete engel oldu. Trabzon’da eskiden 10’un üzerinde feribot Rusya’ya çalışıyordu. Güney bölgesinin yaş sebze ve meyvesi tırlarla Trabzon’a geliyor buradan feribotlarla karşıya geçiyordu. İnsan ve yük bir arada olunca ilişkiler daha ileri seviyede oluyor. Şimdi başka kapılardan yük taşımaya devam ediliyor ancak insan faktörü olmadan sadece yük taşıyarak ilişkilerdeki gelişme kısıtlı oluyor. Umarız güneyin Trabzon üzerinden Rusya ile ilişkisi gelecekte yeniden, geçmişteki seviyeye gelir.”

Hacısalihoğlu, aynı şekilde Suriye tarafında bir gelişme olursa karşılıklı iş birliği yapılabileceğini de dile getirerek, “Trabzon’un hinterlandında Rusya’nın büyük kesimi, Kafkaslar, İran, Türki Cumhuriyetler var. Lojistik olarak belli merkezlerin özellikleri kolay kolay değişmiyor. Trabzon da bu merkezlerden biri konumundadır.” diye konuştu.

Son yıllarda turizm hareketinin Körfez ülkeleri merkezli çok geliştiğini anlatan Hacısalihoğlu, “Turizme bölgesel olarak bakıyoruz. Bölgenin her yerinde altyapının gelişmesini destekliyoruz. Oda olarak dışa açılma politikası yürütüyoruz. İş adamlarımızın dışa açılmasını teşvik ediyoruz. Üretim ve ihracatı geliştirerek iş birlikleri kurmalıyız.” dedi.

İskenderun TSO Başkanı Levent Hakkı Yılmaz ise iki ilin birçok benzer özelliği olduğuna dikkati çekerek, Trabzon’un ihracat, turizm, sosyal ve kültürel anlamda ülkeye kattığı değer açısından çok önemli illerden olduğunu söyledi.

Kardeş oda protokolü sonrasında iş insanlarının karşılıklı ticaretlerini geliştirmek üzere sık sık bir araya gelmesi gerektiğini belirten Yılmaz, “Hatay, Trabzon ile aynı özellikleri ve değerleri taşıyan illerden biri. Trabzon’un Rusya ve Kafkasya’ya açılan kapı olması gibi Hatay da Suriye, Ortadoğu ve Afrika ülkelerine yakınlığıyla Trabzon ile benzeşiyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Yılmaz, Hatay’dan Karadeniz’e yapılacak bağlantı yolu projesine işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Şu anda Hatay’dan yola çıkan tır, 18-19 saatte Karadeniz kıyısına ulaşmakta. Hatay- Karadeniz bağlantı yolu açılırsa bu mesafenin 680 kilometreye yani 9,5-10 saate kadar inebileceğini biliyoruz. Bu yolda büyük çalışma var. Kısa sürede bitmemesinin nedeni çok sayıda tünel olması. Bu çalışmalar tamamen sonuçlandığında inanıyorum ki ulaşım, navlun ve rekabet açısından iki bölgeye de büyük fayda sağlayacak.”

Hatay’dan Rusya’ya ticaret ve ihracat yapan çok sayıda firma bulunduğunun altını çizen Yılmaz, şunları kaydetti:

“İş dünyası olarak heyecanla beklediğimiz Karadeniz-Akdeniz Bölünmüş Yol Projesi’nin tamamlanmasının ardından Akdeniz’deki illerimiz, Karadeniz’deki illerimize ve Kuzey-İskandinav ülkelerine erişimde, nakliye maliyetleri açısından önemli bir avantaj sağlamış olacak. Aynı şekilde Karadeniz’deki illerimiz de hem Akdeniz’e hem de İskenderun Limanı üzerinden Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerine ulaşımda ciddi bir lojistik avantaja sahip olacak.” Konuşmaların ardından Hacısalihoğlu ile Yılmaz arasında kardeş oda protokolü imzalandı.

YILMAZ: İKİ İLİN ÇOK BENZER ÖZELLİKLERİ VAR

İskenderun Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Levent Hakkı Yılmaz ise konuşmasında, iki ilin birçok benzer özelliği olduğunu vurgulayarak, “Trabzon ihracat, turizm, sosyal ve kültürel anlamda ülkemize kattığı değer açısından çok önemli illerimizden biri. Kardeşlik protokolü sonrasında iş insanlarımız karşılıklı ticaretlerini geliştirmek üzere sık sık bir araya gelmeli. Hatay, Trabzon’la aynı özellikleri ve değerleri taşıyan illerden biri. Trabzon’un Rusya ve Kafkasya’ya açılan kapı olması gibi, Hatay da Suriye, Ortadoğu ve Afrika ülkelerine yakınlığıyla Trabzon’la benzeşiyor” dedi.

“KARADENİZ – AKDENİZ YOLU PROJESİNİ HEYECANLA BEKLİYORUZ”

İTSO Yönetim Kurulu Başkanı Yılmaz, Hatay’dan Karadeniz’e yapılacak bir bağlantı yolu projesi olduğunu vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Şu anda Hatay’dan yola çıkan TIR, 18 – 19 saatte Karadeniz kıyısına ulaşmakta. Hatay – Karadeniz bağlantı yolu açılırsa bu mesafenin 680 kilometreye, yani 9,5 – 10 saate kadar inebileceğini biliyoruz. Bu yolda büyük çalışma var. Kısa sürede bitmemesinin nedeni çok sayıda tünel olması. Bu çalışmalar tamamen sonuçlandığında inanıyorum ki ulaşım, navlun ve rekabet açısından iki bölgeye de büyük fayda sağlayacak. Hatay’dan Rusya’ya ticaret ve ihracat yapan bir sürü firmamız var.  İş dünyası olarak heyecanla beklediğimiz Karadeniz – Akdeniz Bölünmüş Yol Projesi’nin tamamlanmasının ardından, Akdeniz’deki illerimiz Karadeniz’deki illerimize ve Kuzey-İskandinav ülkelerine erişimde, nakliye maliyetleri açısından önemli bir avantaj sağlamış olacaktır. Aynı şekilde Karadeniz’deki illerimiz de, hem Akdeniz’e hem de İskenderun Limanı üzerinden Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerine ulaşımda, ciddi bir lojistik avantaja sahip olacaktır.”

YILMAZ, İSKENDERUN’U TANITAN SUNUM YAPTI

Başkan Yılmaz, İskenderun Ticaret ve Sanayi Odası ile ilgili bilgi verdikten sonra, Hatay İskenderun bölgesinin ekonomik görünümü isimli bir sunum yaptı.  Yılmaz, İskenderun bölgesine değer katan sektörlerin demir çelik, filtre, lojistik, tarım ve su ürünleri olduğunu söyledi.

TTSO ÖZEL İPEKYOLU MÜZESİ’Nİ GEZDİLER

İskenderun Ticaret ve Sanayi Odası heyeti daha sonra TTSO Özel İpekyolu Müzesi’ni de gezdi ve müzede sergilenen tarihi eserleri ilgiyle inceledi. Başkan Hacısalihoğlu, İTSO Başkanı Yılmaz’a müzedeki eserlerle ilgili ayrıntılı bilgi verdi.