“Normal düzende kahvaltısız, Ramazan’da sahursuz olmaz!”

Ramazan’da altın öğünün sahur olduğuna dikkat çeken Uzm. Diyetisyen Eray Albayrak, “Birçok kişi, sahur öğününü atlayarak oruç tutmakta ve halsizlik, tansiyon düşmesi, konsantrasyon bozukluğu, hipoglisemi (şeker düşmesi) gibi bir takım sağlık sorunları ile savaşmaktadır. Ramazan ayı boyunca muhakkak sahura kalkılmalı ve süt, meyve ilave edilmiş, kahvaltılık ürünlerin tercih edildiği ve sizi susatacak aşırı yağlı, tuzlu besinlerden kaçınılan bir öğün tüketmelisiniz. Gereksiz ve anlamsız yere suçlanan ekmek, uygun çeşitte ve porsiyonda beslenme öğününüze aldığınızda, rahatlıkla tüketeceğiniz besin. Tahıla dayalı beslenme alışkanlığı edinmiş bir topluma ekmek yasak demek anlamsızdır. Karbonhidratlar, enerji metabolizmasında önemli yere sahiptir. Ramazan ayını zinde geçirebilmek ve iştahımızı kontrol altında tutabilmek için sofralarımızın baş tacı ekmeği tam tahıllı tercih ettiğinizde ve çiğneme eylemini uzattığınızda tokluk oluşma sürecine yardımcı olacaktır. Ayrıca posa içeriğinden dolayı tam tahıllı ya da çavdarlı ekmek sindirim problemlerinden sizi koruyacaktır. Yapılan çalışmalarda yumurta tüketiminin, 36 saate kadar iştah yönetimine katkıda bulunduğu vurgulanıyor. Hem ekonomik, hem kolay ulaşılabilir olması yumurtayı Ramazan ayı içerisinde protein gereksinmenizi karşılaması bakımından özel bir besin yapıyor” dedi.

“İftarı; 2, gerekirse 3 aşamada tüketin!”

Uzun süre aç kalındıktan sonra, boş kalan mideye direk fazla besinle yüklenmenin, kan şekerinin kontrol edilememesine ve çeşitli sindirim sitemi rahatsızlıklarına davetiye çıkaracağını ifade eden Albayrak, “Su ile orucunuzu bozduktan sonra, ön iftar olarak nitelendirdiğimiz; 2 adet kuru hurma ardından az yağlı bir çorba, bir ince dilim tam tahıllı ekmek ve yağsız salata ile iftara başladıktan sonra, yaklaşık yarım saat dinlenme süreci gereklidir. Sonrasında az yağlı mevsim sebzeleri ile hazırlanmış zeytinyağlı sebze yemeği ve muhakkak protein gereksinmeniz için yağsız et/tavuk/balık veya kurubaklagil yemekleri ile yaratılan kombinasyonlar uygun porsiyonlarda tüketildiğinde sağlıklı bir süreç geçirebilirsiniz” açıklamasında bulundu.

“Bol su tüketimini ihmal etmeyin”

Oruç tutarken, metabolizmanızın düzenli çalışması için gerekli yeterli su miktarı alımının önemli olduğunu vurgulayan Albayrak, “Ramazan ayında tüketmeniz gereken ortalama su miktarı 2-2.5 litredir. Tercih ettiğiniz sıvıların çeşidi susamamanız için oldukça önemlidir. Açığı muhakkak sahur ve iftar arası geçen sürede karşılamalısınız. Çay, kahve gibi kafein barındıran içecekler vücuttan su atılımına sebep olduğu için tercih edilmemeli veya tüketimleri sınırlandırılmalıdır” dedi.

“ Sağlıklı pişirme yöntemlerini tercih edin”

En sağlıklı pişirme yöntemleri hakkında bilgi veren Albayrak, “Fırında, haşlama ya da buharda pişirme yöntemlerini tercih etmek; kızartma, kavurma gibi yöntemlerden uzak durmak sağlığınız için oldukça önemlidir. Tatlı tüketimi için de; orucunuzu bozdunuz, iftarınızı tükettiniz. En az 1,5-2 saat geçmesini bekleyin. Midenize yediklerinizi sindirmeye başlaması için fırsat tanıyın ve onu dinlendirin. Az şeker içeren, sütlü hafif tatlılar tercihiniz olsun. Unutulmaması gereken nokta sahur ve özellikle iftar öğününüzde tüketeceğiniz ekmek sizi kontrolsüz tatlı isteğinden koruyacaktır”  şeklinde konuştu.

2020 Ramazan Ayı’nın Enleri…

Bulgur, karabuğday, yumurta, esmer pirinç ve yoğurdun; hem tok kalmaya, hem de sağlıklı vücut ağırlığını korumaya yardımcı olduğunu ve bu besinlere öğünlerde muhakkak yer verilmesi gerektiğini belirten Eray Albayrak, “Sindirim sitemini kontrol altında tutabilmek adına iftardan sonra probiyotik kullanın. Azalan öğün sayısı, uzun süre boş kalan gastrointestinal sistem, gereksinmenin altında lif tüketimi sindirim sistemini bozmadan, uzman tarafından önerilen bir probiyotik desteği kullanman daha konforlu bir Ramazan ayı geçirmene yardımcı olacaktır. Tüm bu öneriler dahilinde; yeterli ve dengeli beslenerek, proteine, sebze ve meyveye, su alımına gereksinmeniz ölçünde dikkat ederek, bağışıklığınızı koruyarak Ramazan ayı boyunca sağlıkla orucunuzu tutabilirsiniz” dedi.

Fazla kilolarından rahatsız olanların hızlı kilo verebilmek için uyguladıkları popüler ve şok diyetlerin ciddi sağlık sorunlarına yol açabildiğini ifade eden İskenderun Gelişim Hastanesi Uzman Diyetisyeni Eray Albayrak, kilo verme programının bireye özgü olması gerektiğine dikkat çekti.

Dikkat etmeden ve uygunsuz yollarla kendi başına kilo yönetiminde bulunmaya çalışanların sağlığının olumsuz etkilenebileceğini belirten Albayrak, “Birçok diyet rejiminin, tokluğu artıran çeşitli mekanizmaları uyararak vücut ağırlığı kontrolü sağladığı ileri sürülmektedir. Bu diyetler arasında karbonhidrat alımının azaltılması ilkesine dayananlar da oldukça popülerdir. Her geçen yıl, kilo kaybı ve korunumu için yeni yaklaşımlar, popüler diyetler adı altında ortaya çıkmaktadır. Bireye özgü olmayan, diüretik çaylarla dolu, uygun kalori değeri hesaplanmamış veya bir beslenme uzmanı kontrolünde hazırlanmamış popüler olan şok diyetler, sağlığa zarar vermekle kalmayıp, bu vücut ağırlığı kayıp sürecini kas ve su kütlesinden ağırlıklı kayıplarla geçirmeye ve kısa süre içinde diyete başladığımız kiloların daha üstünde bir değere ulaşmaya neden olabilmektedir. En vahim durum ise bu saçma diyetlerin metabolizmanızın düzenli çalışmasına ket vurmasıdır. Her beslenme programı bireye özgü düzenlenmelidir. Optimal yaşam kalitesine ulaşmada beslenme önemli bir yere sahiptir. Doğru beslenmenin yanı sıra, düzenli fiziksel aktivite ile hem fizyolojik, hem psikolojik iyilik haline ulaşılmış olunacaktır” dedi.

Zayıflama ürünlerine dikkat!!!

İnternet üzerinden veya dışarıdan satın alınan zayıflatıcı ürünlerin kimyasal içerikli olduğunu ve sağlığı olumsuz yönde etkileyeceği uyarısını yapan Eray Albayrak, “Zayıflamak için bilinçsiz çay ve ilaç kullanımı, son derece tehlikelidir. Bu ürünler, vücutta istenmeyen etkilere sebep olabilmektedir. Ayrıca mucize diye nitelendirilen zayıflama ilaçları, sadece sağlığınızı zayıflatacaktır. İçeriğinde tam olarak ne olduğu bilinmeyen ve adeta tehlike saçan zayıflama ilaçlarından uzak durarak, beslenme uzmanından destek alarak, sağlıklı zayıflamanız mümkündür” açıklamasında bulundu.

Kurban Bayramı’na az bir zaman kala, fazla et tüketiminin önemli sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade eden İskenderun Gelişim Hastanesi Uzman Diyetisyeni Eray Albayrak, et tüketiminin yanı sıra kesilen etin pişirimi ve nasıl saklanması gerektiğiyle ilgili uyarılarda bulundu.

”Kırmızı et tüketimi önemlidir ”

Kurban Bayramı’nı sağlıklı geçirmek için bazı noktalara dikkat çeken Uzman Diyetisyen Eray Albayrak, “Bu yıl, Kurban Bayramı yaz akşamları ile çakıştığından, soframıza et ile gelen lezzet şölenini, sağlık şölenine çevirmek için çok dikkat etmemiz gerekmektedir. Kırmızı et, sağlık için gerekli önemli besinlerimizdendir. İçerdiği; demir, çinko ve B grubu vitaminleri nedeniyle, beslenme programlarımızda muhakkak et grubu yer almalıdır. Bu besinleri yetersiz tüketmek, uzun vadede bağışıklık sistemimizi, vücut kas kütlemizi, sinir sistemimizi etkileyebilir. Özellikle B12 vitamininden zengin olan et grubu besinler, kalp damar sağlığını koruyucu etkiye sahiptir. Yorgunluk, halsizlik yaşamamak, hatta depresyondan uzak kalabilmek için, yeterli oranda kırmızı et tüketimi önemlidir” açıklamasında bulundu.

“Kurban eti kesimden hemen sonra tüketime uygun değildir”

Etin kesimi ve pişirimi sırasında dikkat edilmesi gereken durumlardan söz eden Uzman Diyetisyen Eray Albayrak, “Öncelikle, veteriner kontrolünden geçmiş hayvan seçimi çok önemli bir husustur. Hayvan kesildikten sonra etin yumuşaması ve suyunu vermesi için, kesilen etler en az bir gün uygun depolama koşullarında beklenmelidir. Kurban eti, kesilir kesilmez tüketime uygun değildir. Etler tüketime hazırlanırken, tüm görünür yağlardan temizlenmelidir. Etler için kullanılan bıçaklar ayrı tutulmalı, etten damlayan sular başka besinlere bulaşmamalıdır. Etleri pişirmeden önce terbiyelerken, yağ yerine; sirke, limon suyu, yağsız süt veya yoğurt tercih edilmeli, terbiyelerin içerisine kesinlikle şeker ilave edilmemelidir. İçerisine et/kıyma giren bir yemeğin pişirilmesi aşamasında ekstra yağ eklemek gereksizdir. Etin kendi yapısındaki yağ yemeğin pişmesi bakımından yeterli olacaktır. Sert etler (bağ dokusu fazla-kol, bacakların alt kısmı, boyun), sulu ortamda pişirilmelidir. Bağ dokusu az olan etler (bel, kaburga, but), kuru ısıda pişirilmelidir. Et tüketirken, yanında mutlaka söğüş sebze, salata ve meyve tercih edilmelidir. Bu; hem yediğimiz etin sindirimine yardımcı olacak, hem de yediğimiz etten alacağımız faydayı arttıracaktır. Kırmızı ette de yağsız et tercih etmek, sağlığınız için daha iyi olacaktır. Etleri pişirme aşamasında ateşe çok yaklaştırmamalı, alevle yakılarak pişirilmemelidir” dedi.

“Et tüketirken, yanında mutlaka sebze de tüketin”

Et tüketirken, yanında mutlaka sebze ve meyvenin de tercih edilmesi gerektiğini ifade eden Albayrak, “Gün içerisinde, akşam mangal keyfi için aç kalmamak ve metabolizmayı yavaşlatmamak önemli. Hafif kahvaltıyla, ara öğünlerde meyvelerle, sebze ağırlıklı bir öğlen yemeği ile akşama hazırlık yapılabilir. Tansiyon problemi olan bireylerin, eti terbiye ederken tuzdan uzak durması gerekmektedir. Diyet yapanlar bireylerin, öğünlerini daha uzun sürede tüketmeleri ve kendilerini tok hissetmeleri için; mangalda pişirilen sebzelerle ve bir şişe sade maden suyu ile başlamalarını öneriyoruz. Unutmayın ki, aç gideceğiniz bir davette çok yemek tüketen kişi siz olacaksınızdır. Sağlıklı ve dengeli bir beslenmede kırmızı etin yeri azımsanmayacak kadar büyük ve önemlidir. Önyargıyla yaklaştığımız kırmızı eti uygun porsiyonda ve şekilde tüketmeniz, sağlığınız açısından oldukça önemlidir” dedi.

Süt ve süt ürünlerinin yetersiz düzeyde tüketilmesinin, kemik sağlığı üzerinde ciddi ve zararlı etkiler oluşturabileceğini ifade eden Uzman Diyetisyen Albayrak, “Süt; kalsiyum, protein, B12 vitamini gibivücudumuz için gerekli birçok besin öğesini bileşiminde bulunduran, değeri yüksek ve önemli bir içecektir. Özellikle büyüme ve gelişme dönemindeki okul çocuklarının beslenmesinde gerekli olan kalsiyumun büyük bir bölümü, süt ve süt ürünleri ile karşılanabilir. Bu nedenle büyüme çağındaki çocuk ve gençlerin günde en az 500 gram, yani yaklaşık iki su bardağı süt ya da ona eşdeğer yoğurt tüketmesi önerilir. Süt ürünlerinin tüketimi, özellikle kemik ve diş sağlığının desteklenmesi açısından büyük önem taşımaktadır” açıklamasında bulundu.

“Meyveli süt, sütün yerine geçmez”

Meyveli süt ve yoğurtların, hem şeker ilaveli hem de besin kalitesi düşük gıdalar olduğunu ifade eden Uzman Diyetisyen Eray Albayrak, “Süt ve süt ürünleri, hayata ilk adım attığımız andan itibaren anne sütü ile hayatımıza girerek, ömür boyunca temel besin maddelerimizi oluşturan önemli bir besin grubumuzdur. Protein, karbonhidrat, yağ ve vitamin mineral açısından en zengin doğal besin kaynaklardandır. Başlı başına içerisinde zengin besin ögesi barındıran süt ve ürünlerine ekstra katkı maddesi eklenerek, satışa sunulan meyveli formları; hem şeker ilavesi ile enerji değeri yüksek besinler oluyor, hem de besin kalitesi düşük gıdalar olarak karşımıza çıkıyor. Evde hazırlanan meyve ve süt grubundan bir besinin birlikte tüketilmesi daha besleyici olacaktır. Ayrıca laktoz intoleransınız varsa, laktozsuz süt tüketebilirsiniz” dedi.

Vücuda yeterli miktarda protein alınmasının bağışıklığı arttırdığını söyleyen Uzman Diyetisyen Albayrak,  “Gün içerisinde her öğünde dengeli ve yeterli protein alımı önemlidir. Kahvaltıda tercih edilen peynir, yumurta, öğle-akşam öğünlerinde tüketilen et/tavuk/balık veya bitkisel protein içeren kuru baklagil tüketimi oldukça önemlidir” açıklamasında bulundu.

“A ve C vitamini enfeksiyon düşmanı”

A ve C vitamini yönünden zengin besinlerin hastalıklara karşı koruyucu etkisinin olduğuna dikkat çeken Uzman Diyetisyen Eray Albayrak, “Grip, virüsünün vücuda girmesiyle, birçok koruyucu enzimatik mekanizmada hasar oluşabilir. Antioksidan özellikteki A vitamini, hastalık yapıcı etkenlere karşı vücudu korumada büyük rol oynar. A vitamininden zengin besinler; süt, yumurta sarısı, sarı, turuncu ve yeşil sebze meyvelerden oluşur.  A vitamini gibi antioksidan özellikte olan C vitamini de, bağışıklık güçlendirici özelliktedir. Anti virüs etkili, bakteri toksinlerini etkisiz hale getirici ve hücreye virüs girdiğinde hücre tarafından koruyucu protein yapımına yardımcı; C vitamininden zengin besinler ise; yeşil sebzeler, turunçgiller, domates, kivi, kuşburnu, maydanoz olarak sıralayabiliriz. Yine beslenme düzenimizde sıklıkla yer alan patates doğru pişirme yöntemiyle tercih edildiğinde, C vitamini gereksinmesini karşılamada büyük rol oynar. Katı meyve sıkacağından geçirilmiş kereviz, havuç gibi sebze suları da bağışıklık sistemini korumaya birebir.  Bu besinleri soframızda sıklıkla bulundurmamız gerekir, ama vitaminler dikkat edilmediğinde, sıklıkla kayba uğrayan bileşenlerdir. Örneğin; C vitamininden zengin sebzeler bol suda pişirilirse vitamin suda kolayca eriyebildiğinden, pişme suyuna geçer. Bu su atılırsa yüzde 50-80 oranında vitamin kaybı yaşanır. Sebze ve meyveler kesildikten veya pişirildikten sonra bekletilirse yine vitamin kayıpları olur. Besin hazırlanıp pişirilirken bakır ve demirle temasa gelirse vitamin kaybı yine fazladır. O nedenle; besinlerin saklama, hazırlama ve pişirme aşamalarında uygulanan işlemlerin niteliğine göre vitamin kaybı en aza indirilmeye çalışılmalıdır” dedi.

“Bol sıvı tüketin”

Gripten korunmak için günde en az iki litre su tüketimine dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Albayrak, “Bol sıvı tüketimi ve az az sık sık beslenme önemli. Sıvı alımının arttırılması vücuttaki toksinlerden uzaklaşmaya birebir. Vücudun ısı dengesini korumada sıvı alımı önemlidir. Az az sık sık beslenme ile kendimize zinde hissetmek mümkündür. Kan şekeri kontrolümüzü düzenli tutmaya birebirdir. Düzenli çalışan metabolizma ile gribal enfeksiyonlardan korunmak daha kolaydır.

“Alkol, sigara ve şekerden uzak durun”

Araştırmaların, fiziksel aktivite yapmayanların gribe daha kolay yakalandıklarını gösterdiğini ifade eden Uzman Diyetisyen Eray Albayrak, “Bağışıklık sistemini güçlendirmek için, tempolu düzenli aktiviteler yapmak şart. Spor öncesi ara öğünde; protein kaynağı olarak yoğurt içerisine bol antioksidan kapasiteli yarım küçük boy nar eklemek; vücudu hem spora hazırlar, hem de bağışıklığı kuvvetlendirir. Alkol, sigara kullanan ve bol şekerli besin tüketenlerin beyaz kan hücresi üretimi baskılanacağından, grip enfeksiyonuna yakalanmaları daha kolay olacaktır. Bu nedenle saf şekerleri tüketmemek, alkolden uzak durmak ve de sigarayı bırakmak çok önemlidir” dedi.

İskenderun Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) tarafından organize edilen ve Arsuz Özel Yükseliş Koleji’nin ev sahipliği yaptığı etkinliğe; İskenderun İlçe Milli Eğitim Şube Müdürü Ahmet Güven, İskenderun RAM Müdürü Bestami Kara, okul yöneticileri ve rehberlik öğretmenleri katıldı.

“Sağlıklı Beslenme Diyabet Hastaları İçin Önemlidir”

Tüm dünyada diyabetli hasta sayısının giderek artış gösterdiğine dikkat çeken Uzman Diyetisyen Eray Albayrak, diyabeti önlemek için beslenme alışkanlığına dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Diyabet; pankreastan salgılanarak, kan şekerinin kullanımını düzenleyen insülin hormonu salgısının tamamen veya kısmen yetersizliği veya eksikliği sonucunda meydana gelen kan şekeri yüksekliği ile karakterize karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasının bozulduğu bir hastalıktır. Sık idrara çıkma, aşırı susama ve çok su içme gibi belirtiler, kan şekerinin belirli bir düzeyi geçmesi ve idrarla atılmaya başlanması sonucu görülür.Şeker hastalarının kendilerini sağlıklı ve iyi hissedebilmeleri, yeterli ve dengeli, kısacası sağlıklı beslenmeleri ile mümkündür. İlaç, tıbbi beslenme tedavisi, eğitim, egzersiz ile diyabetin kontrolü sağlanır. Kan şekerinin kontrol altında tutulması çok önemlidir. Yemeklerinizi haşlama, ızgara ve fırında olmak üzere uygun pişirme seçenekleri ile hazırlayınız.Yemeklerinizde katı yağ yerine sıvı yağ tercih ediniz.Vücut ağırlığınızı kontrol altında tutunuz.Günlük posa içeriği zengin besinleri, posa gereksiniminizi karşılayacak miktarlarda tüketmeye özen gösteriniz.Çalışma ve uyku saatlerinizin düzenli olmasına dikkat ediniz.Egzersiz programı başlamadan önce doktor kontrolü gereklidir. Egzersiz, çok büyük faydalarının yanında kan şekerini düşürmesi gibi zararlı tarafları da doğurabilir. Kan şekerinin iyi metabolik kontrolü olan ve diyabetin kronik komplikasyonlarına sahip olmayan bireyler için uygundur” dedi.

“Obezite ve Diyabet Bütün Dünyayı Tehdit Ediyor”

Obezitenin, diyabetin en önemli risk faktörü olduğuna dikkat çeken Genel Cerrah Op. Dr. Cavit Göktaş, “Obezite, yaşam kalitesini düşüren önemli sağlık sorunlarına neden olmakta ve diyabete davetiye çıkarmaktadır. Bu sebeple, obezite hastalarının çoğunda diyabet sorunu da çıkıyor. Obezite cerrahisinde, tüp mide ameliyatları en sık yapılan ameliyat olarak yer almakla birlikte, şeker ameliyatı olarak bilinen Transit Bipartisyon ameliyatları, sıklıkla uygulanmaya başlanmıştır. Bu ameliyatta tüp mideye ilaveten, ince bağırsağın kalın bağırsakla birleşim yerinden, 250. santim ince bağırsak, mideyle birleştirilmektedir. Gıdaların bir kısmı onikiparmak bağırsağından diğer kısmı da ince bağırsağın son 250. Santimlik kısmına geçer.Gıda emilimini azaltmakla birlikte A,D,E,K vitamin eksikliği GastrikByPass’lara göre çok daha az görülmektedir.Şeker hastalığı olanlarda tercih edilen effektif bir yöntemdir.Ülkemizde 7 milyon kişi diyabet hastası ve bu hastaların çoğu TİP 2 diyabetli hastalardır. Diyabet cerrahisinde, hedef grup TİP 2 diyabetli hastalardır. Tip 2 diyabette, insülin üretimi yeterlidir, fakat işlevsel bozukluğu mevcuttur. Tip 2 diyabet tedavi edilmediğinde, 5-10 yıl içinde ciddi organ hasarlarına sebep olmaktadır. Tip 2 diyabete ne kadar erken müdahale edilirse, organların hasarları o kadar engellenmiş olur” açıklamasında bulundu.

Seminerin sonunda İskenderun İlçe Milli Eğitim Şube Müdürü Ahmet Güven veİskenderun RAM Müdürü Bestami Kara; Genel Cerrah Op. Dr. Cavit Göktaş ve Uzman Diyetisyen Eray Albayrak’a çiçek takdim etti.