‘GELECEK NESİLLERİ DÜŞÜNÜRSENİZ KARDASINIZ, GELECEK SEÇİMLERİ DÜŞÜNÜRSENİZ ZARARDASINIZ’

Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Doç. Dr. Lütfü Savaş, ülkenin önde gelen televizyon kanalları ve gazetelerinin temsilcileriyle bir araya geldi.

Açılışı 1 Nisan’da yapılacak olan EXPO 2021 öncesinde Hatay’da ve Expo alanlarında incelemelerde bulunmak amacıyla gelen basın mensupları, Savaş ile UNESCO Gastronomi Evi’nde buluştu.

Hatay’a gelen basın mensupları, Expo ile birlikte Hatay’ın tarihi, kültürü, ipekçiliği, HBB’nin kadın istihdamına verdiği önem ve Hatay’ın gastronomisi gibi birçok konuda Hatay’ın tanıtımı için özel haberler yapacaklarını belirtti.

Show TV, Anadolu Ajansı, Sözcü Gazetesi, Beyaz TV, Habertürk, Hürriyet Gazetesi,  NTV, Posta gazetesi gibi sektörün önde gelen kuruluşlarının temsilcilerinin sorularını yanıtlayan Savaş, Hatay’ın geçmişini, kültürünü ve Expo’yu anlattı.

‘HATAY İLKLERİN VE ENLERİN ŞEHRİDİR’

Basın mensuplarına Hatay’ın tarihini anlatan Savaş, “Hatay ilklerin ve enlerin şehridir. Üç semavi din Anadolu’ya ilk olarak buradan geçti ve ilk ibadet yerleri de buradadır. Hatay’da birçok mezhep var ama bugüne kadar tek bir majör sorun çıkmadı. Bu sebeple Hatay halkı olarak çok şanslıyız. Bu şehrin belediye başkanı olduğum için çok şanslıyım. Bu kadar çeşitliliğin olduğu bir şehirde belediye başkanı olmak zor olabilir ama adaletin ve sevginin olduğu yerde zor olmuyor. Eşit ve adil bir şekilde hizmet ederseniz hiçbir problem çıkmıyor” diye konuştu.

BÖLGE TURİZMİ, 11 YILLIK SIKINTIDAN SONRA EXPO İLE RAHATLAYACAK

Expo’nun Hatay halkının ekonomisine katkı sağlayacağını belirten Savaş, “Şehrin tanınırlığı artsın esnafımız, ticaret yapan insanımız ve turizmcilerimiz 11 yıllık bölgesel bir sıkıntıdan sonra biraz rahat etsin diye bu organizasyonu yapıyoruz. Expo alanları bundan sonraki süreçte Hatay var oldukça yaşayacak. Yani oradan bir şey söküp götürmeyeceğiz. Tüm yapılar artık Hatay’ın. Expo, 6 aylık ama oradaki kazancımız yüz yıllarca sürecek. Expo, her yaştan insanın gidip zaman geçireceği ve kendi ilgi alanına göre etkinlik bulabileceği bir yer” dedi.

SAVAŞ: EXPO İÇİN ULAŞIM ÇOK ÖNEMLİ, ÇALIŞMALAR DEVAM EDİYOR

Uçak seferlerinin artırılmasıyla ilgili sorular üzerine Savaş, hava yolu şirketleriyle görüşmelerin sürdüğünü ve konuyla ilgili Ankara’dan destek beklediklerini söyledi.

Savaş, “Nisan ayı için seferler doldu. Hava yolu şirketlerinin CEO’ları ile görüştük. Ankara ve İstanbul’dan ek seferler koyacaklarını söylediler. Özellikle Expo için ulaşım çok önemli. İnsanlar pandemiden çok yoruldu gezmeye ihtiyaçları var. Burada hem tarih var hem kültür var. Gelip görmelerini isteriz’ diye ekledi.

‘GELECEK NESİLLERİ DÜŞÜNÜRSENİZ KARDASINIZ, GELECEK SEÇİMLERİ DÜŞÜNÜRSENİZ ZARARDASINIZ’

Basın mensuplarından gelen doktorluğun belediye başkanlığına etkisinin nasıl olduğu ile ilgili soruya Savaş şu sözlerle yanıt verdi:

“Çok etkisi var. İnsanları daha iyi tanıyor ve daha iyi empati kurabiliyorsunuz. Şehir de yaşayan bir organizmadır. Vücut gibi düşünün. Şehri iyi tanıdığınız zaman bu renkleri de tanımlayabilip onların beklentilerini, ruh halini iyi çözümlediğiniz zaman çaresini de bulabiliyorsunuz. Mesela ben son güne kadar altyapıyı yaparım çünkü gelecek için yapıyorum. Kimse üzülecek mi kızacak mı yarın öfkeyle oy vermez mi diye düşünmüyorum. Çünkü ben onlar için yapıyorum. Gelecek nesilleri düşünürseniz kardasınız, gelecek seçimleri düşünürseniz zarardasınız. Bütün mesele budur.”

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’in de konuk olduğu özel yayında, 8 yıldır Türkiye’nin yanı başında devam eden savaştan en çok etkilenen illerin başında gelen Hatay ve Gaziantep’in yaşadığı sıkıntılar masaya yatırıldı.

‘HATAY’DAN AVRUPA’YA GİDEN SIĞINMACILARIN SAYISI 2-3 BİN CİVARINDA BİLE DEĞİL’

Sunucu Par’ın ‘Avrupa’ya açılan kapılar Hatay’daki sığınmacıların sayısını etkiledi mi?’ sorusuna yanıt veren Başkan Savaş, “ Bu durum Hatay’da bir şey başlatmadı. Bizim şehrimizde 500 bin civarında olan Suriyeli şehre adapte olmuş durumda. Türkiye’de barınan Suriyelilerin yarısı Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa, Mersin, Kilis ve Adana’da. Çoğu çalışan ya da esnaflık yapan, çocuğunu okula gönderen düzenini kurmuş bir kesim. Bu aşamada Suriyelilerin Avrupa’ya gideceklerini sanmıyorum. Hatay’dan Avrupa’ya giden sığınmacı sayısı 2-3 bin civarında bile değil” dedi.

‘GÖÇ OLAYINA SADECE SURİYE OLARAK BAKMAMALIYIZ’

Par’ın yönelttiği, “Sığınmacılar Türkiyeleşiyor mu yoksa hala misafir konumunda mı? Yani Suriye’de savaş son bulursa düzenini kurmuş Suriyelilerin döneceğini düşünüyor musunuz?” sorusunu yanıtlayan Başkan Savaş, “ %70-80’i kendi isteği ile dönmez. Bu bir imkân meselesi. İnsanlar daha iyi imkanları zorluyor. Aslında bu duruma sadece Suriye olarak bakmamalıyız. Yapılan çalışmalarda bu göçlerin 3 sebebi var. Birincisi Ortadoğu, Orta Asya ve Kuzey Afrika’da küresel ısınmayla birlikte iklim değişikliği, ikincisi gelir uçurumu, üçüncüsü ise rejim değişikliği. Bu üç sebepten en çok etkilenen kırsal kesim kente göçüyor.  Gettolar oluşuyor ve oradaki radikal gruplar bu insanları kendi kapsamına alıp birlikte hareket ediyorlar. Hal böyle olunca fakir ülkelerde siyasi iktidarsızlık ortaya çıkıyor. Tüm bu sebepler göçleri tetikliyor. Şu anda yapılan araştırmada 2050 yılına kadar 25 milyon ile 1 milyar arasında insanın göç edeceği düşünülüyor. Göç edenlerin en yetersizleri Türkiye’de kalıyor, daha güçlüleri ve entelektüel olanları Batı’ya doğru gitmeye çalışıyor. Ayrıca Hatay’da 25 bin civarında da Afganlı yaşıyor ve %75’i vatandaşlık almış durumda” ifadelerine yer verdi.

Hatay’da vatandaşlık alan Suriyelilere de değinen Başkan Savaş, “Tam sayısını bilmiyorum ama Hatay’da 13 bin Suriyeli oy kullandı. Ailelerini de düşünecek olursak 35-40 bin civarında Suriyeli vatandaşlık almış olabilir” dedi.

Doç. Dr. Lütfü Savaş’ın göç ile ilgili yaptığı analizlere katıldığını ifade eden Şahin, “Şehir genelinde üniversiteler ile birlikte yaptığımız çalışmada Suriyelilere yeniden dönmek isteyip istemediklerini sorduk. Eğer güvenli bir bölge oluşur, ailemi ve kendimi güvende hissedersem dönerim diyenlerin oranı %65 oldu” dedi.

“BİZ YAKLAŞIK 8 BUÇUK YILDIR SAVAŞIN GÖLGESİNDEYİZ”

İdlip’teki savaş ortamının Hatay’a olan etkisi ile ilgili soruları yanıtlayan Başkan Savaş, “Biz yaklaşık 8 buçuk yıldır savaşın gölgesindeyiz. Allah’a şükür Türkiye taraflarında önemli bir şey olmadı ama kaygıyı Hatay halkı da yaşadı. Özellikle yakın zamanda 33 şehidimizin olması bizi derinden üzdü. Ve halkımızda da büyük bir matem havası oluştu. Ben de halkımıza Suriyeliler ile ilgili Hatay halkının ne düşündüğü konusunda anket yaptırdım. Halkımızın %80’inden fazlası bu durumdan memnun değil. Sadece %2’lik kısım Suriyelilerden rahatsız olmuyor” dedi.

“SON 3 YIL İÇERİSİNDE KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GELİR 1500 DOLAR DÜŞTÜ”

Başkan Savaş, “ Bizim çocuklarımız da başka illere gitme telaşı içerisinde oluyorlar. Çünkü Hatay’da savaş ortamından kaynaklı sosyolojik, psikolojik ve ekonomik anlamda müthiş bir daralma yaşadık. Bizim son 3 yıl içerisinde kişi başına düşen gelirimiz 1500 dolar düştü. Çünkü her üç kişi bir Suriyeliye bakıyor. Çöp toplayarak depoya götürmek için bile 106 milyon masraf etmişiz. Ayda su kanal hizmetlerinden su faturasına aksettirilen elektrik faturası 3 buçuk milyon” ifadelerini kullandı.

“BİZE HERHANGİ BİR FON VEYA YARDIM OLMADI”

Suriyeliler için herhangi bir kurum ve kuruluşlardan yardım alınıp alınmadığı sorusunu yanıtlayan Başkan Savaş, “  Bu konuda biz hiç yardım almadık. Bana 1 buçuk sene önce Avrupa’dan fon geldiği söylendi ve Suriyelileri çalıştırır mısın diye soruldu. Ben de sadece Suriyeli çalıştırmayacağımı, işçilerin yarısının da Türk olması durumunda çalıştırabileceğimi söyledim. İlk önce kabul edilmedi fakat daha sonra bu teklifim kabul edildi. Yarısı Suriyeli yarısı Hataylı olmak üzere proje olarak çalışanlarımız oldu. Bunun dışında da bize herhangi bir fon veya yardım olmadı. Biz tabi ki başvuruyoruz fakat onlar genelde özel sektör ile yardım işlerini yapmak istiyorlar” dedi.

Sunucu Kübra Par’ın yönelttiği, Hatay’ın yeni bir göç dalgasına hazır olup olmadığı sorusuna Başkan Savaş Şöyle yanıt verdi:

“Hatay’ın bir Suriyeliyi daha ağırlayacak gücü kalmamıştır. İslam felsefesine göre bu işin bir ensar tarafı var bir de muhacir tarafı var. Tabi ki muhacire bakmak çok hayırlıdır. Ama muhacire bakarken de ensarı kaybetmemek lazım. 8 buçuk yıllık süreç içerisinde ensar çok yoruldu. Hatay’da pasta oldukça küçüldü. Hatay lojistik sektöründe Türkiye’de 2’nciydi. Belki Gaziantep kadar fabrikamız yok ama İskenderun’da demir çelik sektörümüz var. Ova tarafında da lojistik sektörümüz var. Şu anda lojistik sektörü ülke içine ve biraz da Avrupa’ya çalışıyor. Lojistik sektörümüzün 3’te 2’sini neredeyse kaybettik. Suriye yoluyla 14 ülkeye kara yoluyla ihracatımız vardı. İhracatımız 30’da 1’e düştü. Bizim hububat, yaş sebze-meyve sektörümüz durma noktasına geldi. İç piyasamız daraldı. Gençlerimiz sigortalı işlerde daha yüksek ücretlerde çalışırken şu anda daha düşük ücretlere sigortasız çalışır hale geldi. Hatay’da ev kiraları arttı. Gençlerimizde boşanma oranları arttı. Suriyelilerin de esnaflık yapmasıyla esnafımız da zor duruma düştü” ifadelerine yer verdi.

Hataylıların yaşanan göçler dolayısıyla zor günler yaşadığını vurgulayan Başkan Savaş, “Yayladağı ilçemizde Kaymakam Bey Suriyeli misafirlerimize tarla verdi. Çilek ekimi yaptırdı. Ama hiçbir Yayladağlı vatandaşımıza bir çilek fidesi bile verilmedi. Gelen Suriyeliler Yayladağlı vatandaşlarımızdan toprak almak ve kiralamak istiyor. Durumlar böyle olunca biz büyükşehir belediyesi olarak 2 milyon fide aldık. Toprağınızı satmayın dedik“ şeklinde konuştu.

Başkan Savaş, programın ikinci kısmında doktor kimliğiyle, Türkiye’de de rastlanan koronavirüsten korunmanın yollarına dair bilgilendirmede bulundu. Başkan Savaş, el hijyenine dikkat edilmesi kalabalık ortamlarda bulunulmaması, yakın temastan kaçınılması gerektiğine dikkat çekti.

Programın son dakikalarında, köklü bir yemek kültürüne sahip iki şehrin arasındaki tatlı rekabeti soran program sunucusu her iki belediye başkanından da dostane yanıtlar aldı. İki farklı partiye mensup belediye başkanlarının programdaki üslubu program sunucusundan takdir aldı.

Hatay Büyükşehir Belediye(HBB) Başkanı Doç. Dr. Lütfü Savaş, 26 Şubat Pazartesi günü Habertürk ekranlarında yayınlanan Veysi Ateş ile Sınır Ötesi programının canlı yayın konuğu oldu.

HBB Habib-i Neccar Sosyal Tesisleri’nde gerçekleştirilen programda Hatay’ın gündemine ilişkin önemli detayları paylaşan Başkan Savaş, “Biz 6 buçuk yıldır savaşın gölgesinde yaşayan bir şehiriz. Afrin Harekatı öncesinde Suriye’de iç savaş başladığında bir telaş oldu. Çünkü bizim memleketimizin Suriye’yle bir kardeşlik bir akrabalık bağı var. Osmanlı döneminden kalma bir akrabalığımız var” ifadelerine yer verdi.

“AFRİN OPERASYONUNU DESTEKLİYORUZ”

38’inci gününe giren Afrin harekatı ile ilgili görüşlerini paylaşan Başkan Savaş, “Afrin operasyonunu destekliyoruz. Afrin operasyonu mecburiyetten yapılan bir harekattır. Hem Türkiye’nin sınır güvenliğini hem de Suriye’nin toprak bütünlüğünü sağlamak için bu harekata gerek duyuldu. İnşallah Mehmetçik’imiz operasyonu başarıyla tamamlayıp memleketimize sağ salim geri dönecek” şeklinde konuştu.

HATAY SURİYELİ SIĞINMACILARI DA İNSANCIL ÜSLUPLA AĞIRLIYOR

Hatay’ın Suriyeli misafirlere bakışının çok insancıl olduğu vurgusu yapan sunucu Veysi Ateş, Suriyeli ve Türk vatandaşların yan yana dükkânlarda birbirleriyle saygı içerisinde gündelik yaşamlarını sürdürdükleri izlenimine vardıklarını belirtti.

Başkan Savaş, yüzyıllardır birçok mezhebe ve dine mensup insanların barış içerisinde yaşadığını ve bu durumun iç ve dış mihrakların kışkırtmalarına rağmen hiçbir zaman değişiklik göstermediğini ifade etti. Hatay halkının insan sevgisinin çok yüce olduğuna değinen Başkan Savaş, 500 bin Suriyeli mültecinin de bu insancıl üslupla ağırlandığına değindi.

Türkiye’nin eğitim, ekonomi ve ordusunun güçlü olması için çaba harcaması gerektiğine inandığını ifade eden Başkan Savaş, bu üç dinamiğin birbirini destekler nitelikte olduğuna dikkat çekti. ABD gibi ülkelerin Orta Doğu’ya dair uzun vadeli planlarının olduğuna vurgu yapan Başkan Savaş Türk devletinin ve diğer Orta Doğu ülkelerinin de kendi sınır güvenlikleri ve devlet bekaları için uzun vadeli planlar yapması gerektiğine değindi.

BAŞKAN SAVAŞ BARIŞ TEMENNİSİNİ TÜM DÜNYAYA DUYURDU

Başkan Savaş, Habertürk ekranları aracılığıyla Orta Doğu’da akan kanının ve gözyaşının bir an önce dinmesini ve savaşın son bulması dileklerini tüm dünyaya duyurdu.

Bir şehir düşünün 500 bin şehir merkezi (Antakya) nüfusu var, üzerine 200 bin Suriyeli göçmen gelmiş olsun.

Bir şehir düşünün, sınıra sıfır ve iki adet “kapısı” var ama 2’si de şu an kapalı vaziyette dursun.

Bir şehir düşünün, en önemli ticaret merkezi olan tarihi Uzun Çarşı’sında ve 3-4 yıl önceye kadar günlük 750 bin $ ticaret hacmi varken, bugün bu rakam 50 bin $’a düşmüş olsun.

Bir şehir düşünün, en fazla ihracat yaptığı üç ülke; Suriye, Rusya ve S. Arabistan olsun ve bu ülkelerde yaşanan olumsuzluklar sonrası ihracatı son 3 senede yüzde 15 azalmış olsun.

Bu şehir Hatay.

Bloomberght Anadolu Notları’nda bu haftaki durağımız Hatay’dı. Şehirde kimle konuşsan “Her şey 2011 Mayıs ayından sonra değişti” diyor. Ne oldu bu tarihte? Suriye’de iç savaş başladı ve Esad’dan kaçan yüz binlerce Suriyeli soluğu Hatay’ın Cilvegözü ve Yayladağı sınır kapılarında almış. Bu noktada Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Lütfü Savaş’a kulak verelim. 2 dönemdir belediye başkanlığı yapan Savaş diyor ki: “Hatay il genelinde toplam 400 bin Suriyeli mülteci var. Bunların sadece 20 bini kamplarda yaşıyor. Geri kalanı şehir merkezi ve Reyhanlı İlçesi’nde ikamet ediyorlar”. Başkan Hatay’ın zaten altyapı fakiri bir şehir olduğunu, başta enerji altyapısı olmak üzere, su ve kanalizasyon şebekelerinin mevcut nüfus için yeterli olmadığını, üstüne gelen Suriyeli göçünün işlerini daha da zorlaştırdığını belirtiyor.

RUSYA KRİZİ EN OLMADIK ZAMANDA GELMİŞ

Hatay ihracatının yüzde 60’ı demir-çelik ve yaş sebze ve meyveden oluşuyor. Ayrıca şehir ekonomisi; tarım, lojistik, inşaat ve ticaret üzerinden dönüyor. Suriye krizi öncesinde günlük ticarette (Laleli bavul ticaretine benzer) hazırgiyim, konfeksiyon, gıda ürünlerinde tarihi Uzun Çarşı önderliğinde günlük 750 bin $’lar konuşulurken, bugün bu rakam neredeyse sıfırlanmış.

Hatay tam bu krizle boğuşurken, verimli Amik Ovası’nda yetiştirdiği turunçgiller, biber vs’yi Rusya’ya ihraç ederek ayakta kalmaya çalışırken, “uçak düşürme”olayından sonra bu pazar da Hatay’a kapanmış. 2010 yılında 500 milyon $’a kadar yükselmiş Hatay’ın yaş sebze ihracatı neredeyse yarıya düşmüş.

HATAYLI SANAYİCİ BANKALARA VERYANSIN EDİYOR

Antakya Organize Sanayi Bölgesi Başkanı’nın rakamlarına göre 2010 yılında şehrin kullandığı toplam kredi, toplam kredi stokunun yüzde 1.8’i seviyesindeyken, 2015’te bu oran yüzde 1.5’e gerilemiş. Hatay 2010’da Türkiye’nin 8. en fazla kredi kullanan şehriyken bugün 13. sıraya gerilemiş. Ancak konu bununla sınırlı değil. Hatay’da sorunlu krediler aynı dönemde tam 3 kat artmış. Tahmin edileceği üzere bankalar Hatay sanayicisine karşı kredi vermekte temkinli. Teminatları kabul etmiyor. Bu da Hataylı sanayiciyi iyice zorluyor.

HATAY ZOR DURUMDA AMA…

Şehir umudunu Hassa Tünel Projesi’ne ve bu coğrafyada yapılacak olan yeni Organize Sanayi Bölgesi’ne bağlamış. Devletten teşvik bekliyor ve özellikle bankaları şehre karşı “önyargılı” olmamaya çağırıyor.

Son söz Belediye Başkanı Savaş’tan: “En kötüsü geride kaldı. Ortam biraz durulduğunda, Hatay ekonomisi hızlı geri dönüş yapacak. Yatırımcı bu fırsatı kaçırmasın”.

Ben de aynı temennideyim. Ancak önce kamunun Hatay’da sarması gereken çok yara var.”