Nar Ekşisi”nin coğrafi işaretinden önce de Hatay’a özgü bir çok lezzet ürününün adının tescillendiğini açıklayan ATSO Başkanı Hikmet Çinçin, şunları söyledi: “Bu yolculukta bugüne kadar; 1) 05.09.2008 tarihinde ‘’Antakya Künefesi” 2) 26.02.2018 tarihinde ‘’Antakya Sürkü (Çökeleği)’’, 3) 12.06.2018 tarihinde ‘’Antakya Küflü Sürkü (Çökeleği) ‘’, 4) 24.08.2020 tarihinde “Antakya Kağıt Kebabı”, 5) 10.09.2020 tarihinde “ANTAKYA TUZLU YOĞURDU”, 6) 23.11.2020 tarihinde “SAMANDAĞ NEY-İ”, 7) 18.02.2021 tarihinde ‘’ANTAKYA CARRA PEYNİRİ’’, 13.09.2021 tarihinde ‘’Samandağ Biberi’’, 9) 05.10.2021 tarihinde ‘’HATAY KABAK TATLISI’’
10)08.12.2021 tarihinde ‘’Hatay Ceviz Reçeli’’, 11)22.12.2021 tarihinde ‘’ Antakya Künefelik Peyniri’’, 12)13.03.2023 tarihinde ‘’ Antakya Künefesi Avrupa Birliği’’, 13) 08.05.2023 tarihinde ‘’ Hatay Halhalı Zeytini’’
14. Ürün olan Hatay Nar Ekşisi olarak Odamız adına tescil edilmiştir.

KISACA HATAY NAR EKŞİSİ ÖZELLİKLERİ
Hatay Nar ekşisi, yörede üretilen hicaz ve katırbaşı ve/veya yerel narların (Punica granatum L.) birlikte veya ayrı ayrı olarak, ayıklanması, yıkanması, tanelenmesi, sıkılması, süzülmesi ve kaynatarak koyulaştırılması ile elde edilen, kullanılan meyvedek şeker/asit oranına göre ağızda her iki tadı da bırakan, kaynatma işleminden dolayı kendisine özgü karamelize ve nar aromasına sahip bir gıdadır. Antakya Ticaret ve Sanayi Odası’nın Coğrafi işaret sürecinde Türk Patent Enstitüsü’ne teslim edilerek başvurusu yapılmış fakat daha süreci devam eden; 1) Hatay Biber Salçası, 2) Hatay Zahteri, 3) Hatay Barburi Üzümü, 4) Hatay Beyaz Balkabağı”

Hatay’ın sahip olduğu değerlere  sahip çıkması gerektiğini dile getiren Çay Ocağı İşletmecisi esnaf Mehmet Hamarat, Hatay’ın geçmiş medeniyetlere sahip olmasının önemine işaret eden Hamarat, geleceği parlak olan bu kent Turizm açısından da hatırı sayılır bir konuma geleceğini, Hatay’ın UNESCO tarafından 26 gastronomi kenti olarak ilan edilmesinin çok büyük bir şans olduğunu söyledi.

Mehmet Hamarat, “Geçmişte 1. lig takımlarının İskenderunspor ile müsabakalarına ev sahipliği yapan İskenderun’un geçmişinde çok önemli bir turizm kenti olduğunu da yaşadık. Bu gün İskenderun’un, sanayisi, turizmi, mutfağının ve kültürünün zenginliğini ön plana çıkaracak çalışmalar  yapılmalı” dedi.

İlk olarak Fransız yazar Joseph Berchoux tarafından 1801 yılında kullanılan, Yunanca mide ile ilgili “Gastro” ve kanun, kural anlamındaki “Nomos” kelimesinden türeyen “Nomy” kelimelerinin birleştirilmesinden oluşan gastronomi, Anlam olarak; Yemek kanunu olarak çevrilebilir. Halk arasındaki yaygın tanımı ile iyi yemek düşkünlüğü, yemekten anlama, yemek bilimi, iyi yemek sanatı olarak da adlandırır.

Hatay’ın elinde çok güzel bir fırsat var. Zengin yemek çeşitliliği ile ülkemizin hatta dünyanın sayılı gastronomi kentlerinden birisidir. Çok eski bir tarihe sahip olan Hatay’ımızdan yaşayan medeniyetlerin de yemekleri mevcuttur.

Yemeği, mezesi, ızgara çeşitleri ile tanınan bir iliz. İskenderun’a bakacak olursak, deniz ürünlerimiz ve adı dünyada nam salan İskenderun Karidesi başlı başına İskenderun’u özel kılıyor. Karides, kekik, zeytin, zeytin yağı bölgemizde yaygın bilinen değerlerimiz var. İskenderun’un denize has bir özelliğidir. Akdeniz’in göz nurudur, incisidir diye bilinir.

Pizza üzerine tanınan İtalya’da Türk Pizzası yaptım. Türk pizzasını herkes lahmacun olarak bilir. Kekik ve zeytin ile yaptığım pizz çok beğenildi. Tadan her kes tadına inanamadı. Yöresel olarak yaptığım bu sunum çok beğeni aldı başarı ve ödül aldım. İtalya, Hollanda, Almanya, İspanya, Arap Ülkelerinde aşçılık yaptım. Bir çok organizasyonlarda gerek Hatay, gerekse Türk Mutfağının tanıtımını,  yemek kültürünü gittiğimiz yerlerde tanıttık.” diye konuştu.

İskenderun’un da kendine özgü yemeklerine de dikkat çeken Şef İlyas Tabaş, İskenderun’un deniz ürünlerinin de bir çok dünya mutfağında yer bulduğunu kaydederek, İskenderun Gastronomi  Derneğinin de bu yönde yapacağı çalışmaların büyük önem arz etmekte olduğunu belirterek en güzel çalışmaların el birliğince yaşama geçirileceği mesajını verdi…

Haber: Serpil KORKMAZ

Lansman toplantısına Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Doç. Dr. Lütfü Savaş’ı temsilen katılan Çelebi, Hatay’ın eşsiz lezzetlerini ve kültür zenginliğini dünyaya tanıtma fırsatı buldu.

ÇELEBİ: HATAY’I GELECEĞE GÜVENLE TAŞIMAK ADINA KENDİMİZE GÜVENİYORUZ

Gerçekleştirilen toplantı ile ilgili görüşlerini paylaşan Çelebi, “Hatay gibi Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO tarafından gastronomi şehri seçilen Macao’da bulunmaktan mutluyum. Buraya gelerek Hatay’ın damak çatlatan yöresel tatlarını uluslararası arenada tanıtmak oldukça gurur verici. Bu sektörde dünyayı da arkamıza alarak büyük mesafeler katedeceğimize inanıyoruz ve Hatay’ı geleceğe güvenle taşımak adına kendimize güveniyoruz” ifadelerine yer verdi.

Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş, Dünya Gazetesine verdiği demeçte şu gördüşleri dile getirdi:

İskenderun Limanı’nın Hassa’ya uzaklığının, Amanos Dağları’nın altından 30 kilometre olduğunu belirterek, “Buradan bir yol açarsak arkasında 60 bin dönümlük arazi var. Burada 13 bin dönümlük OSB yapılacak. Amacımız bundan sonraki bölümde Türkiye’nin lehine büyük bir sanayi merkezi kurulması” dedi. Denize yakın olan bölgede birbirine entegre tesislerin kurulmasını çok önemli gördüklerini vurgulayan Başkan Savaş, “Singapur’daki Jurong adası gibi Hollanda’daki Port of Rotterdam Sanayi Bölgesindeki başarının altındaki sistemleri buraya getirmek istiyoruz. Amacımız bu 60 bin dönümlük arazinin tamamını efektif kullanmak. Hem sanayi hem OSB, hem depo yerleri, ama birbirine entegre tesisler yapmak. Birinin ürettiğini diğeri de kullanacak şekilde bir sistem oluşturmak” diye konuştu.

EXPO için Tayvan’da imzalar atıldı

Amanoslar’ın altında kurulacak 30 kilometrelik ulaşım hattının demiryolunu da içerdiğini ifade eden Başkan Savaş, böylece sadece Hatay’ın değil Güneydoğu ve Doğu’dan denize açılacak bir merkez oluşturmanın mümkün olduğunu ifade etti. Savaş “Türkiye’de böyle 63 bin dönümlük denize yakın bir yer yok. Devletin elinde de tek parça başka bir arazi yok. Bunu Sanayi Bakanımızla paylaşacağım” ifadesini kullandı. EXPO 2021 Fuarı’nın Hatay’da yapılması için eylül sonunda Tayvan’da imzaların atıldığını, organizasyon için iki yer belirlendiğini anlatan Başkan Savaş “Antakya, Defne sınırlarının hemen üzerinde Doğanköy ve Kisecik arasında 200 dönümlük bir arazimiz var. Birinci yer orası olsun dediler, ikinci yer de İskenderun, Arsuz, Belen’in ortasında kalan Karaağaç mevkiinde 170 dönümlük bir yer” diye konuştu. EXPO’ya hazırlık çalışmalarını ‘ev ödevi’ olarak yorumlayan Savaş, şöyle devam etti: “Hatay gelinlik kız gibi vitrine çıkacak. Altyapısı iyi olmalı. Asi’nin güzelleşmesi lazım, tarihi dokunun restorasyonu, ulaşımı düzeltmek lazım, iki yıldır ona çalışıyoruz. EXPO botanik alanda olduğu için Hatay’da organik tarımı, aromatik bitkilerin üretimini, pazarlamasını, markalaşma sürecini yapmamız şart. Kentimiz, Asya ve Avrupa’daki en önemli bitki örtüsüne sahip. Aynı zamanda çiçek konusunda da dünyanın ender yerlerinden bir tanesi. 2 bin 500’e yakın çiçek çeşidimiz var, 250’si endemik. Bu çok büyük bir rakam. Biz bunu dünya ile paylaşmak istiyoruz. İşte o yüzden Medeniyetler Bahçesi adı altında EXPO 2021’i de yapacağız.”

5’inci teşvik bölgesi istiyoruz

Savaş, Hatay’ın teşvik uygulamalarındaki yerinin 5’inci bölge olması gerektiğini belirterek bu talebin gerekçesini şöyle açıkladı: “2012’nin Haziran ayında biz 5 değil, 4’ü hak ediyorduk, doğrudur ama 6 yıldır yanı başımızda Suriye yangını var. İhracat, ithalat durma noktasında, ticaret bitmiş, sanayi yatırımları gelmiyor, turizm bitmiş. Böyle bir şehre de devletimizin sıcak elinin uzatılması lazım. Son bir yılda 7 tane tesisimiz Osmaniye’ye kaçtı. Bunların içinde demir-çelik de var ve 5 bin işçi orada istihdam ediliyor. Şu anda 5’inci bölgenin de altında bir gelire sahibiz. Kişi başına 6 bin 122 dolar gelirimiz var. Beş yılda 7 bin 637 dolardan aşağı 1515 dolar düşmüşüz. 5’inci bölgenin bile ortalamasından yüzde 10 aşağıdayız. Bizim bulunduğumuz 4’üncü bölgenin ortalaması 8 bin 409 dolar.”

Sabancı ve Ortaylı’nın içinde olduğu proje; Mozaik Yolu

Başkan Savaş, turizm konusunda da çıkış yapmak istediklerini, bu alanda Mozaik Yolu projesi üzerinde çalıştıklarını açıklayarak “Başkanlığını Demet Sabancı’nın yaptığı One Derneği ile birlikte Hatay, Urfa, Kahramanmaraş, Gaziantep Mozaik Yolu projemiz var. İlber Ortaylı da danışman orada. Biz belediye başkanlarıyla işin ortağıyız. Yaklaşık 2 yıldır her tarafta, İsviçre’de, diğer Avrupa ülkelerinde mozaiklerimizi tanıtıyoruz. Bu dört şehrin eş zamanlı bir şekilde, turizme mozaik alanda açılması ve mozaiklerimizin dünya ile paylaşılması, gelen turistlerin bu 4 bölgeyi de gezmesi için yapılan bir planlama” dedi.

İlk 10’a giren ilçesi de var, son 10’a da

Türkiye’de altyapıya en fazla hizmet yapan belediyelerden biri olduklarını belirten Savaş “500 milyon liraya yakın para harcadık. Hatay kırsal kesimi, Türkiye’ye göre yüzde 50 daha fazla olan bir şehir. Türkiye’deki kırsal kesim yüzde 24.5, Hatay’da 50.5. Kırsalın çoğalması yatırım ihtiyacının artması, daha fazla altyapı, yol, sosyal alan, park demek” diye konuştu. Savaş, Dörtyol ve İskenderun ilçelerini Hatay’ın ‘lokomotifi’ olarak tanımlayarak şunları söyledi: “İşin yükü onlarda. Bizim gelirimizin yüzde 81’i İskenderun ve Dörtyol’dan geliyor. Geriye kalan 13 ilçe ağırlıklı olarak hizmet sektörü. Böyle olunca, diğer ilçeler Hakkari gibi oluyor. İskenderun’u katarsan, ilk 10’a giren ilçemiz var, Yayladığı, Altınözü, Hassa’yı katarsan son 10’a giren ilçelerimiz var.”

Savaş bitene kadar ayakta kalmalıyız

“Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı olarak amacım savaş bitene kadar ayakta kalmak, yatırım yapabilir seviyede kalmak” diyen Savaş, şöyle devam etti: “Ama savaş bittikten sonra da Ortadoğu’da altyapıda, üstyapıda, ticarette egemen kalmak. Siz bu aşamada tükenirseniz, yatırım yapamazsanız, dünyaya entegre yatırım yapamazsanız. Sıkıntıyı en çok çeken şehirler biz olalım, Gaziantep, Maraş, Kilis, Osmaniye olsun, yarın Ortadoğu’daki kaos bittikten sonra, oradaki kazanımlardan faydalanmalıyız. Suriyelilere biz bakıyoruz, savaşın gölgesine biz maruz kaldık. Ticarette, yatırımlarda yara almışız, turizmde sekteye uğramışız. Devletimizin bu kentlerin ayakta kalmasını sağlaması lazım. Türkiye Cumhuriyeti Devleti hepimizin devleti.”

Tünelin maliyeti 1.5 milyar lira

– Yaklaşık 1.5 milyar liraya mal olacak Hassa Tüneli’nin uygulama projeleri Ulaştırma Bakanlığı tarafından bitirildi. Tünel, İskenderun Körfezi’ndeki İskenderun Limanı, Gübretaş Limanı ve İsdemir Limanı’nı Gaziantep, Kilis, Osmaniye, Şanlıurfa, Diyarbakır, Kahramanmaraş sanayisinin ürünlerini dünya pazarlarına 80 kilometre yaklaştırarak rekabet gücünü artıracak. Kuzey Irak ve İran’a ticaret yapan şirketler hem ara malı ithalatını hem de son mamul ithalatını İskenderun ya da Mersin Limanı’ndan karşılamaya çalışıyor.

– Singapur’daki Jurong Adası ve Hollanda’daki Port of Rotterdam Sanayi Bölgesi’nin başarılarının altında; ulaşım akslarına yakınlığı kadar devasa kamu mülklerinin sanayicilere entegrasyon sağlayacak şekilde organize edilerek tahsisi ve aktif yönetimi yer alıyor. Hassa’nın da Hatay’a bu özellikleri kazandırması bekleniyor.

– Türkiye’de limana ve demiryoluna yakın 60 milyon metrekare tarım dışı hazine arazisi sadece Hassa’da var.

300 milyon lira yatırım kazandırılacak

Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş, Dünya Adana Temsilcisi Recep Şenyurt’a yeni projelerini anlattı. Başkan Savaş, Uluslararası Sergiler Bürosu (BIE) tarafından düzenlenen botanik EXPO’yı kente kazandırdıklarını anımsatarak, “Dünyanın çeşitli ülkelerinde yaklaşık 150 yıldır düzenlenen EXPO, FIFA Dünya Kupası ve Olimpiyat Oyunlarından sonra ekonomik ve kültürel etki yaratan üçüncü en büyük organizasyon. ‘Medeniyetler Bahçesi’ temasıyla Hatay’da yapılacak EXPO 2021 ile Hatay’a 300 milyon lira yatırım kazandırılmış olacak. Kenti en az 2.5 milyon kişi gezecek” dedi.

Olağanüstü zenginlikteki çeşit ve mutfak kültürüyle tanınan Hatay, artık Unesco’nun  Yaratıcı Şehirler Ağı  kapsamında “Gastronomi Şehri” unvanını aldı.

Ülke olarak yaşadığımız süreçte, Hatay’a büyük moral ve motivasyon aşılayacak bu haber çok yankılanacak. Turizmin dinamiklerini harekete geçirecek bu gelişme ile gurme turizminin yanısıra eko turizmi de tetikleyecek bu önemli gelişme ile Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Doç. Dr. Lütfü Savaş’ın EXPO’dan sonra UNESCO  Gastronomiye de alması alkışlanacak bir adımdan öte Hatay için çok önemlidir.

Genel Müdür Irina Bokova, yaptığı açıklamada ” Yaratıcı Şehirler Ağında daha önce Ağ’da temsil edilmeyen ülkelerden gelen 19 şehirle birlikte, şehir profillerinde ve coğrafi dengede gelişmiş bir çeşitlilik sergiliyor. UNESCO Global Önceliği olan Afrika bölgesinden aday şehirleri teşvik etmek için önerilen işbirliği çerçevesinde Ağ’a katılan 9 Afrika şehri ile gerçek bir başarıya imza attı.” Dedi.

Konuyla ilgili haberin linki:

https://en.unesco.org/news/64-cities-join-unesco-creative-cities-network