Artan Eğitim Giderleri Velileri Zorluyor: Bir Okul Çantası 5.800 TL’yi Buluyor

Yeni eğitim-öğretim yılı yaklaşırken Eğitim-Sen İskenderun Şubesi, artan okul ve kırtasiye masraflarına dikkat çekerek devletin bu konuda acilen kamusal sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı. Şube Başkanı Mustafa Ünsal, yaptığı açıklamada, “Eğitim hakkı, velilerin cüzdanına teslim edilemez” dedi.

“Kırtasiye Masrafları Fahiş Düzeyde Arttı”

Eğitim-Sen İskenderun Şubesi, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı öncesinde yayımladığı kapsamlı açıklamayla, ekonomik kriz ve enflasyonun etkisiyle velilerin okul giderlerini karşılamakta ciddi zorlandığını belirtti. Sendikanın verdiği bilgilere göre; ilkokul seviyesindeki bir öğrencinin okul çantası ortalama 2.800–3.800 TL’ye, ortaokul ve lise seviyesindeki öğrenciler için ise 4.000–5.800 TL’ye mal oluyor.

“Eğitimdeki Eşitsizlik Derinleşiyor”

Açıklamada, okul çantası, defter, kalem gibi temel ihtiyaçlara gelen zamların sadece ekonomik bir sorun olmadığı, aynı zamanda eğitimdeki fırsat eşitsizliğini artıran ciddi bir toplumsal mesele olduğu vurgulandı. Eğitim Sen Şube Başkanı Mustafa Ünsal, “Çocuklar en temel ihtiyaçlarını bile karşılayamazken, hangi eşit eğitim hakkından söz edebiliriz?” diye sordu.

“Devlet Sorumluluğunu Yerine Getirmelidir”

Eğitim-Sen’in açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Eğitim anayasal bir haktır. Bu hakkın sağlanması, ailelerin maddi gücüne bırakılamaz. Artan kırtasiye ve okul masrafları, velilerin sırtına yüklenemez. Devlet; okul çantası, defter, kalem, okul kıyafeti gibi temel ihtiyaçları ücretsiz sağlamalıdır.”

“Eğitim Ticari Faaliyet Değil, Kamusal Hizmettir”

Sendika, uzun yıllardır uygulanan piyasacı eğitim politikalarının, eğitimi adeta bir ticaret alanına dönüştürdüğünü belirtti. Açıklamada, okulların ticarethane, velilerin müşteri haline getirildiği bir sistemin kabul edilemez olduğu vurgulandı:

“Eğitim bir kamu hizmetidir. Her çocuğun eşit, ücretsiz ve nitelikli eğitime erişimi güvence altına alınmalıdır. Bunun için eğitim bütçesi en az iki kat artırılmalı, bağış adı altındaki uygulamalar yasaklanmalıdır.”

“Asgari Ücretlinin Cebinden %20’si Kırtasiyeye Gidiyor”

Yapılan hesaplamalara göre bir asgari ücretli, sadece bir öğrencinin kırtasiye masrafı için aylık gelirinin %15–20’sini harcamak zorunda kalıyor. Bu hesaba servis, yemek ve okul kıyafetleri gibi giderler dahil değil. Eğitim-Sen’e göre bu tablo, kamusal destek olmadan nitelikli eğitimin sadece ayrıcalıklı bir kesimin ulaşabileceği bir hizmete dönüşmekte olduğunu gösteriyor.

“Çocukların Geleceği Piyasaya Teslim Edilemez”

Eğitim-Sen İskenderun Şubesi, açıklamasının sonunda tüm kamuoyuna ve yetkililere şu çağrıyı yaptı:

“Kamusal eğitim anlayışı güçlendirilmeli, eğitim harcamaları devlet tarafından karşılanmalı ve her öğrenciye eşit fırsatlar sağlanmalıdır. Çocuklarımızın geleceği, ticaretin konusu olamaz!”

İskenderun, 18 Ağustos 2025 – Kamu İşveren Heyeti’nin 2026-2027 yıllarını kapsayan toplu sözleşme teklifine KESK İskenderun Şubeler Platformu sert tepki gösterdi. Eğitim-Sen İskenderun Şube Başkanı ve Platform Dönem Sözcüsü Mustafa Ünsal, açıklanan teklifin milyonlarca kamu emekçisini ve emekliyi açlığa mahkûm ettiğini belirterek, “Bu teklif uzlaşma değil ancak mücadeleyle karşılık bulur” dedi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın açıkladığı teklife göre; 2026 yılı için ilk altı ay yüzde 10, ikinci altı ay yüzde 6; 2027 yılı için ilk altı ay yüzde 4, ikinci altı ay yüzde 4 maaş artışı öngörülüyor.

Ünsal, söz konusu artışların “artış değil sefalet dayatması” olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

“İktidar, 4 milyon kamu emekçisine, 2,5 milyon emekliye ve aileleriyle 25 milyonluk bir kitleye açlık ve yoksulluk dayatmaktadır. TİS masasında yıllardır aynı oyun oynanıyor. Önce düşük teklifler açıklanıyor, ardından göstermelik pazarlıklarla birkaç puan ekleniyor. Sonuç ise değişmiyor: Kamu emekçileri kaybediyor.”

“Talepler yıllardır görmezden geliniyor”

Ünsal, 7 dönemdir toplu sözleşme masasında kamu emekçilerinin temel taleplerinin görmezden gelindiğini vurgulayarak, “Ek ödemelerin emekliliğe yansıtılması, gelir vergisi adaletsizliğinin giderilmesi, 3600 ek göstergenin tüm kamu emekçilerine verilmesi, kira, ulaşım, kreş, yemek yardımlarında iyileştirme gibi başlıklarda tek bir adım atılmadı” dedi.

“Sendikalar satış sözleşmesine imza koymasın”

Konfederasyonları da eleştiren Ünsal, “Masadaki sendikalar ve konfederasyonlar kamu emekçilerinin çıkarlarını savunmak istiyorsa sefalet dayatmasının altına imza atmamalıdır. Aksi halde tarihe büyük laflar edip kayıpları onaylayanlar olarak geçecekler” ifadelerini kullandı.

Mücadele çağrısı

KESK İskenderun Şubeler Platformu’nun mücadeleye hazır olduğunu dile getiren Ünsal, tüm kamu emekçilerine çağrıda bulunarak şunları söyledi:

“Yetkinin asıl sahipleri olan sendikalı-sendikasız tüm kamu emekçilerini insanca yaşamaya yetecek ücret, güvenceli istihdam, adil bir çalışma yaşamı ve gerçek bir toplu pazarlık hakkı için birlikte mücadele etmeye çağırıyoruz. Yeni bir satış sözleşmesine izin vermeyeceğiz.”

Ünsal açıklamasının devamında şu görüşleri dile gertirdi:

Yeni eğitim öğretim yılı, salgınla ilgili kaygılar, aşı ve test tartışmaları, LGS sonrası istediği okul türüne yerleşemeyenler, kalabalık sınıflar, öğretmen açıkları, özel-devlet arasındaki uygulama farkları vb. bir dolu sorunun gölgesinde 6 Eylül’de başlıyor.

Eğitim öğretim yılı Kovid-19 salgınının gölgesinde açılırken, okulların salgın koşullarına karşı hazır olduğunu söylemek mümkün değildir. Kovid-19’un pandemi olarak ilan edildiği Mart 2020’den bugüne, dünyanın pek çok ülkesinde sağlık ile birlikte eğitim sorunları öncelikli olarak değerlendirilip öğrencilerin salgın sürecinden en az etkilenmesi için gerekli tedbirler alınmış, çok sayıda ülke okulları açık tutabilmek için büyük çaba sarf etmiştir.  Türkiye ise iş günü itibariyle bakıldığında, salgın süresince okulları en uzun süre kapatan ülkeler arasında yer almıştır.

2021/’22 eğitim öğretim yılı öncesinde Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) okulları tam zamanlı yüz yüze açma kararı alması, okulların çocuk ve gençlerimiz açısından olmazsa olmaz örgün eğitim ve yaşam alanları olduğu gerçeğinin anlaşılmış olduğunu göstermektedir. Bu kararın alınmasında başta Türk Tabipleri Birliği (TTB) olmak üzere, sendikamızın, eğitim ve bilim emekçilerinin, velilerin, veli derneklerinin ve elbette milyonlarca öğrencimizin beklentilerinin ve çağrılarının etkisi olduğu açıktır. Bu kararın öğrencilerin ve eğitim emekçilerinin sağlık ve güvenliğini riske atmadan uygulanabilmesi için ciddi ve kapsayıcı tedbirlerin alınması gerekmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı‘Okullarda gerekli önlemleri aldık’ açıklamasını yapsa da Türkiye çapında okulların önemli bir bölümünün salgın koşullarına uygun hale getirilmediği, gerekli altyapı hazırlıklarının yapılmadığı bilinmektedir. Büyükşehirler başta olmak üzere, nüfus yoğunluğu fazla olan ilçe ve mahallelerde sınıfların salgın öncesine göre çok daha fazla kalabalık olması beklenmektedir. Derslik sayıları yetersiz olduğu için sınıf mevcutları artmakta, ek derslik ihtiyacı karşılanmadığı için derslik sorunu devam etmektedir. MEB ise okulların yüz yüze eğitime hazır olmasından “maske, mesafe ve hijyen” kurallarına uymayı anlamaktadır.

Okullara gerekli ödeneğin gönderilmemesi nedeniyle eğitimin bütün yükü öğrenci velilerinin üzerine yıkılmaya başlanmıştır.

Geçmiş yıllarda olduğu gibi, 2021/’22 eğitim öğretim yılı başında da okullarda temizliği sağlayacak personel eksikliği sorunu devam etmektedir. Uzun süredir İŞKUR personeli üzerinden sağlanan personel ihtiyacı sorununun çözülmesi için ayrılması gereken ödenekler ayrılmadığı gibi;okullarımızda sağlıklı bir ortamın düzenli bir şekilde oluşturulması için yardımcı personellerin görevlendirmeleri de hala yapılmamıştır. Yıllardır kadrolu yardımcı personel alımı yapılmamakta ve ihtiyaçlar İŞKUR üzerinden geçici görevlendirmelerle geçiştirilmektedir. Gerekli personel görevlendirmelerinin okullar açıldıktan çok sonra yapılması önemli bir sorun olmayı sürdürmektedir. Temizlik görevlisi yardımcı personel olmayınca, birçok okulumuzda velilerimiz ekonomik yük altına girmek zorunda kalmaktadır.

Sendikamız, salgın sürecinin başından itibaren bilim insanlarının ve Türk Tabipleri Birliği’nin salgın yönetimine ve alınması gereken tedbirlere ilişkin raporlarını, çözüm önerilerini ve uyarılarını kendisine referans almıştır. AncakSağlık Bakanlığı’nın bilimsel verilere dayanmayan, birbiriyle çelişen açıklamaları ve uygulamaları ile salgın yönetiminin şeffaf yürütülmemesi gibi sorunlar çok sayıda eğitim emekçisinin aşı ve yan etkilerine dair çeşitli kaygılar taşımasına neden olmuştur.

Salgın gibi toplum sağlığını tehdit eden bir konuda, her bireyin sağlıklı bir çevrede yaşam hakkını, çalışma hakkını ve eğitim hakkını savunması gerektiği açıktır. Sağlıklı ve güvenli bir şekilde tam zamanlı yüz yüze eğitim için tüm eğitim bileşenlerinin aşı olması, her şeyden önce toplumsal bir sorumluluktur. Bu konuda tepeden inme kararlar yerine kaygıları giderecek, bilimi rehber edinen ve konunun özneleriyle birlikte politika oluşturulması gerekmektedir. Özellikle aşı olmaktan kaçınan eğitim emekçilerinin haftada iki gün virüsün yoğun olarak yer aldığı hastanelere gitmek zorunda bırakılmamaları, salgın sürecinden ders çıkarılarak iş yeri hekimliği uygulamasına gidilmesi, bu sağlanana kadar bölge bölge oluşturulacak gezici sağlık ekipleriyle testlerin iş yerlerimizde yapılması önemlidir.

Eğitim Sen olarak okulların yüz yüze eğitime hazır hale getirilmesi için atılması gereken somut adımları her fırsatta MEB ve kamuoyu ile paylaşmayı sürdürüyoruz. Bu noktada okulların yüz yüze eğitime ne kadar hazır olduğuna ilişkin tespitlerimiz şu şekildedir:

• MEB bugüne kadar seyreltilmiş sınıf uygulamasına ilişkin olarak nasıl bir hazırlık içinde olduğunu, kaç yeni derslik yaptığını açıklamamıştır. Sınıfların havalandırılması için kış aylarını da dikkate alan bir pencere sisteminin tüm sınıflarda hayata geçirilip geçirilmediğine dair bir açıklama da söz konusu değildir. Eğitim bileşenleri yaz aylarında okullarda böyle bir çalışma olmadığını gözlemlemiştir. Bu eksikliklerin hızla giderilmesi gerekmektedir.
• Okullarımızın büyük bir çoğunluğunu oluşturan kalabalık okullarda, öğrenci ve öğretmen tuvaletlerinde gerekli genişletmenin ve lavabo sayılarının arttırılıp arttırılmadığının bilgisi mevcut değildir. Öğretmen odalarının en azından ikiye çıkarılması yönünde bir hazırlık da yoktur. MEB okullara kaynak göndermeli ve ivedilikle bu düzenlemeler yapılmalıdır.
• Maske, sabun ve diğer hijyen malzemeleri konusunda okullarımızda ne düzeyde bir hazırlık yapıldığı, bu malzemelerin temini konusunda MEBkamuoyunu bilgilendirmelidir.
• Okullarımızda sağlıklı bir ortamın düzenli bir şekilde oluşturulması için yardımcı personel olarak çalışan arkadaşlarımızın görevlendirmeleri hala yapılmamıştır. Yıllardır kadrolu yardımcı personel alımı yapılmamakta ve ihtiyaçlar İŞKUR üzerinden geçici görevlendirmelerle geçiştirilmektedir. Birçok okulumuzda velilerimiz ekonomik yük altına girmek zorunda kalmaktadır. 6 Eylül’de tüm okullarda temizlik görevlisi yardımcı personel arkadaşlarımızı görmek istiyoruz.
• Seyreltilmiş sınıf uygulaması tam anlamıyla hayata geçirildiğinde öğretmen ihtiyacı ciddi düzeyde artacaktır. Zaman zaman temaslı veya hasta olabilecek öğretmenlerimizi de düşündüğümüzde öğretmen ihtiyacının giderilmesi için, bir an önce ve en az 100 bin öğretmen atamasının yapılması önemlidir. MEB’i ek öğretmen atamaları konusunda bir an önce açıklama yapmaya çağırıyoruz.
• Taşımalı eğitim sistemine son verilerek köy okullarının açılması gerekmektedir. Salgın sürecinden olumsuz etkilenen öğrenci ve eğitim çalışanlarının psikososyal açıdan desteklenmesine yönelik çalışmalar yapılmalı, MEB bu süreci başta TTB olmak üzere, eğitim örgütleri, sendikalar ve veliler ile sürekli iletişim halinde yürütmelidir.
• Salgına karşı alınan önlemlerin ve ayrılan kaynağın şeffaf bir şekilde MEB tarafından açıklanması gerekmektedir. Okul terkleri, öğrenme kayıpları, dezavantajlı grupların kayıplarının telafisi için müfredat dâhil olmak üzere salgının eğitime etkileri tüm boyutlarıyla değerlendirilmeli ve bu kayıpların giderilmesi için MEB’in acilen gerekli adımları atması gerekmektedir.
• Pandemi koşullarında 40 dakikalık ders sürelerinin azaltılması için eğitim emekçilerinin de görüşleri alınarak gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
• Okul öncesi öğretmenleri günde 6 ders ve 300 dakika blok ders yapmakta ve bu öğretmenlerin teneffüs hakkı bulunmamaktadır. 50 dakika olan ders sürelerinin azaltılması ve okul öncesi eğitim emekçilerinin de görüşleri alınarak teneffüs haklarının düzenlenmesi, pandemi koşulları dikkate alındığında aciliyet kazanmaktadır. MEB’i bu konuda bir an önce somut adımlar atmaya çağırıyoruz.
• İmam hatip okullarının çoğunda kontenjanlar boştur. Öğrenci sayısı az olan imam hatip okulları kalabalık sınıf mevcutlarının seyreltilmesi için yeniden düzenlenmeli, ihtiyaç fazlası imam hatipler akademik okullara dönüştürülmelidir.

Okullarımızı amasız fakatsız açabilmek ve açık tutabilmek ivedi bir ihtiyaçtır. Okullarımızın kapalı kalmasının yarattığı toplumsal zararlar düşünüldüğünde bu konuda bütün sorumluluk MEB’de dir.Tüm eğitim bileşenlerini, tam zamanlı yüz yüze eğitimin devam edebilmesi için gerekli duyarlılığı sağlamaya ve tedbirlerin tamamlanması için hak aramaya çağırıyoruz.