İnsan Hakları Derneği İskenderun Şube Başkanı Coşkun Selçuk dernek binasında yaptığı açıklamada şu görüşlere yer verdi:

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde belirtildiği gibi barış, adalet, eşitlik, özgürlük ve insan onurunun korunmasını ve bunları güvence altına alacak demokrasi mücadelesi verilmesini savunmaya devam ettiklerini kaydeden İnsan Hakları Derneği İskenderun Şube Başkanı Coşkun Selçuk, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin hazırlanması, Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde, 29 Nisan 1946 tarihinde, İnsan Hakları Komisyonu’nun kurulmasıyla başlamıştır. Komisyonca hazırlanan bir Giriş ve 30 maddeden oluşan İnsan hakları Evrensel Bildirgesi, 10 Aralık 1948 günü Fransa’nın başkenti Paris’te toplanan BM Genel Kurulu’nda kabul ve ilan edildiğini; Türkiye, Evrensel Bildirge’yi, 27 Mayıs 1949 tarihli Resmi Gazete’de yayınlayarak yürürlüğe koyduğunu anımsattı.

Birleşmiş Milletler, barış, insan hakları ve demokrasi ideallerine dayalı uluslararası bir sistem oluşturma hedefiyle inşa edilmesine karşın maalesef bu ideallerin çok gerisinde kalmıştır. Evrensel Bildirge’de yer alan hak ve özgürlüklere dayalı uluslararası bir düzenin hâlen kurulamadığına işaret eden İHD İskenderun Şube Başkanı Coşkun Selçuk, Birleşmiş Milletler örgütünün de varoluş gerekçesiyle çelişir biçimde, hak ihlallerinin başlıca sebebi olan savaşları ve iç savaşları önlemede/sonlandırmada, mülteci krizlerine müdahalede, küresel çapta doğal ve kültürel mirasın korunmasında, yoksullukla ve adaletsizlikle mücadelede, başta kadınlara yönelik olmak üzere her türlü ayrımcılığı sonlandırmada yeterince etkin olamadığına vurgu yaptı.

İHD İskenderun Şube Başkanı Coşkun Selçuk, açıklamasının devamında; şunları söyledi:

“Gelinen aşamada güçlü devletlerin bir araya gelerek oluşturduğu askeri ve ekonomik birliktelikler, insanların hak ve özgürlüklerini kullanmalarının önünde birer engele dönüşmüştür. Özellikle devletlerin demokrasi ve hukuk taahhüdünden giderek uzaklaşmaları insanlığın en önemli kazanımlarından birisi olan insan haklarının, hem bir referans sistemi hem de bir denetim mekanizması olarak zayıflamasına yol açmıştır. Tüm bu olumsuzlukların karşısında Şili’den Lübnan’a, İran’dan Hong Kong’a dünyanın her yerinde halklar özgürlük, adalet, eşitlik ve insan hakları talepleriyle itirazlarını yükseltmektedirler. Devletlerin ve hükümetlerin bu itirazlara yanıtı ise şiddetin her türünü sistematikleştirip yaygınlaştırma ve hayatın tek gerçeği olarak toplumlara dayatma şeklinde olmaktadır. Dünyanın yaşamakta olduğu bu ağır kriz karşısında insan haklarını savunmak ve kurucu rolünü canlandırmak en asli görevimizdir.

Bu kriz hali maalesef Türkiye’de de tüm yoğunluğu ve ağırlığı ile yaşanmaktadır. Ülke, 2016 yılından bu yana önce doğrudan, 19 Temmuz 2018 tarihinde itibaren de resmen kaldırıldığı söylense de yapılan pek çok düzenleme ile kalıcılık kazandırılan bir OHAL rejimi ile yönetilmektedir. Bu durum, siyasal iktidarın gücünü sınırlandıran anayasacılık ilkesinin terk edilmesine, böylece hem hukukun hem de kurumların baskıcı rejimin birer “aracı” haline getirilerek keyfiyetin ve belirsizliğin kamusal alana hakim kılınmasına yol açmıştır. Ayrıca belirsizlik rejimi içinde kurumların da aşınmasıyla beraber hak ihlalleriyle mücadele alanını daraltmak anlamına gelen cezasızlık yaygınlaşarak yeniden üretilmiş ve neredeyse bir kural haline getirilmiştir.”

İSKENDERUN ŞUBESİ

BASINA VE KAMUOYUNA

            Türkiye’nin son dönemdeki baskıcı totaliter rejimi, cezasızlık hukuku ile en çok cezaevlerinde kendisini göstermektedir. Dünden bugüne Türkiye cezaevleri, hak ihlallerinin en çok yaşandığı birincil alanlar olmuştur. Bunun sebebi sadece yasalar değil, vicdani olmayan Adalet, İnsancıl olmayan hukuk pratiği ve anlayışıdır. Sorunun temel çözüm yolu; evrensel hukukun kabul ettiği “insan onuruna yakışır” bir anlayışın cezaevlerinde yaşamsallaştırılmasıdır. 

Bugün, Türkiye Cezaevlerinde Adalet bakanlığı verilerine göre; 24.10.2017 itibariyle 229 BİN 790 tutuklu ve hükümlü bulunmaktadır. Toplam sayısı 384 olan cezaevlerinin kapasitesi 207 bin 339 dur. Yine Adalet Bakanlığının Haziran 2017 verilerine göre; 2 Bin 800 çocuk, 9 bin 708 kadın hükümlü ve tutuklu cezaevlerinde bulunmaktadır. 

İHD hapishaneler komisyonunun hazırladığı 22 Haziran 2017 tarihli hasta mahpuslar raporuna göre 357 si ağır toplam 1025 hasta mahpus bulunmaktadır. Belirtilen bu veriler gün geçtikçe artmaktadır. Bu verilerin nedeni Türkiye’nin; sosyo-ekonomik yaşamın her alanında olduğu gibi, cezaevlerinde de uygulanan Devletin güvenlikçi politikalarıdır. 20 Temmuz 2016 tarihinde yürürlüğe giren OHAL yasakları ile tüm baskı ve kabul edilemez hukuk dışılıklar, anayasa’ya ve uluslararası sözleşmelere aykırı KHK’ler ile uygulamalara yasallık ve meşruluk kazandırılmaya çalışılmıştır. 

İskenderun T Tipi ve M Tipi  cezaevlerinde hak ihlallerinin son dönemde arttığı bilinen bir gerçektir.  Derneğimize yapılan başvurularda  ciddi hak ihlallerinin yaşandığı iddiaları karşısında , Derneğimizin üyesi Avukatlar tarafından cezaevlerinde bulunan mahpuslarla yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Aynı zamanda cezaevlerinde yaşanan hukuka aykırılıklar ve hak ihlalleri ile ilgili gözlem yapılması dışında, hasta mahpuslar  raporumuzda yer almıştır. 

TESPİT EDİLEN HAK İHLALLERİ

• Cezaevi girişinde çıplak aramaya maruz kalmaları, itiraz halinde darp ve işkenceye maruz kalınması, darp raporunun çok geç alınması

• Hasta mahpusların tedavilerinin yapılmaması yahut geç yapılması

• Hasta mahpusların muayenelerinin kelepçeli yapılması

• İçme suyunun sağlıklı, hijyenik ve içilebilir olmaması

• Çoğunlukla hukuka uygun gerekçeler olmadan disiplin cezaları verilmesi, disiplin cezalarına karşı yapılan itirazlara savunma hakkı ihlal edilerek infaz hakimince red kararları verilmesi

• İnfaz yasası ve yönetmeliği uyarınca mahpuslara tanınan haftalık sosyal ve kültürel faaliyet sürelerine uygun davranılmayarak kısıtlamalara gidilmesi veya hiç faydalandırılmamaları.

• Yasaklanmamış kitap ve dergilerin verilmemesi

• İnfaz koruma memurlarının mahpuslara karşı provoke ve tahrik edici söylem ve davranışları, mahpuslar arasında ayrımcılık yaparak ideolojik yaklaşımlarda bulunmaları.

• Dilekçelere cevap verilmemesi

 Yapılan görüşmelerde tespitlerimiz ile yaşanan hak ihlallerinin ciddi boyutlara vardığı tartışmasızdır. Sorunun çözümü öncelikle insancıl hukuk anlayışı ve pratiğinin hayata geçirilmesidir. 
 Türkiye’nin tarafı olduğu Uluslararası Sözleşmeler ve ulusal mevzuatta tanınan temel hakların uygulanması için  Adalet Bakanlığı, TBMM Cezaevi ve İnsan hakları komisyonunu, Siyasi partiler, 
ulusal ve uluslararası hak temelli çalışan İnsan Hakları Örgütlerini duyarlı olmaya ve sorunların çözümü için yetkili kurumları göreve çağırıyoruz. 

 

                                                                                                            Coşkun Selçuk

                                                                                                           Şube Eşbaşkanı