Arabistan’daki inşaat işçilerim durumunu TBMM’ye taşıyanHatimoğulları, ““Baytur İnşaat Firması’nda çalışan 300 inşaat işçisi, 6 ay çalışmak üzere Mayıs 2018’de Suudi Arabistan’ın Tebük kenti Sharma bölgesine gitmiştir. Suudi Krallığına ait bir otel inşaatında çalıştığını belirtilen işçiler; sağlık, barınma ve beslenme koşullarının insanlık dışı olması ve aylardır ücretlerini alamadıkları gerekçesi ile 17 Haziran 2019 tarihinde greve gitmiştir.” dedi.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI’NA

Aşağıdaki sorularımın, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk tarafından Anayasa’nın 98. ve TBMM İçtüzüğü’nün 96 ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 28.06.2019

Tulay HATIMOĞULLARI ORUÇ

HDP Adana Milletvekili

Basına ve sosyal medyaya yansıyan haberlerle, Suudi Arabistan’a 1 yıl önce çalışmak üzere giden Türkiyeli işçilerin grevde olduklarını öğrendik. Baytur İnşaat Firması’nda çalışan 300 inşaat işçisi, 6 ay çalışmak üzere Mayıs 2018’de Suudi Arabistan’ın Tebük kenti Sharma bölgesine gitmiştir. Suudi Krallığına ait bir otel inşaatında çalıştığını belirtilen işçiler; sağlık, barınma ve beslenme koşullarının insanlık dışı olması ve aylardır ücretlerini alamadıkları gerekçesi ile 17 Haziran 2019 tarihinde greve gitmiştir. 6 aylık süreç için çalışmaya götürülen fakat bir seneyi aşkın süredir ülkelerine dönemeyen işçilerin grevi sırasında Suudi polis, havaya ateş açarak eyleme müdahale etmiştir.

İnşaat ve Yapı İşçileri Sendikası üyesi bir işçi, “Memleketimizi, ailemizi geride bırakarak ekmek parası için Suudi Arabistan’da, gurbette çalışmaya gelen inşaat işçileriyiz… Ne patronun baskıları, ne Suudi polisinin ateş açarak tehdidi bizleri yıldıramaz. Hakkımız olanı istiyoruz, mutlaka alacağız. İnşaat ve Yapı İşçileri Sendikası olarak biz buradaki grevimizi sürdürmeye devam edeceğiz. 6 aylığına geldik, 1 sene oldu, buradaki bütün arkadaşlarımız mağdur. İnşaat işçileri köle değildir. Bugün bizim kafamıza silah doğrulttular. Biz sadece buraya ekmek parası için geldik. Bütün yetkililere sesleniyoruz.” yaşadıkları süreci şeklinde anlatmıştır.

Grevdeki işçiler sosyal medyada paylaştıkları videolarda, Cidde Başkonsolosluğu’nun grevin 11. gününde grev gözcüsü Hasan Hüseyin’i şikâyet ederek gözaltına aldırdığını ve işçilerin sorunlarını çözmek yerine “işçilere işe çıkmalarını, çalışmaya devam etmelerini” söylediğini aktarmıştır. Yurtiçinde olduğu gibi yurtdışında yaşayan/çalışan Türkiyeli yurttaşların güvenliğini sağlamak, insanca koşullarda çalışmasını/yaşamasını sağlamak ve denetlemek, emeğinin karşılığı ücretlerin ve hakların alınmasını sağlamak devletin görevidir.  Suudi Arabistan’dan, bir yıldır ülkelerine dönemeyen işçilerle sağlıklı bir iletişim kurularak talepleri karşılanmalı; gasp edilen birikmiş ücretleri ödenmeli, çalışma koşulları sağlıklı ve insanca hale getirilmeli; gözaltındaki grev sözcüsü derhal serbest bırakılmalıdır.

Bu bağlamda;

1. 6 aylık süreç için Suudi Arabistan’a çalışmak üzere giden işçilerin bir yılı aşkın süredir orada olmasına, 4-5 aylık birikmiş ücretlerini alamamış olmalarına ve kötü çalışma koşullarına dair Dışişleri Bakanlığı ile ortak çalışmalarınız olmuş mudur?
2. Söz konusu işveren firma ile ücretlerin ödenmesi, çalışma koşullarının sağlıklı olmasının sağlanması için Bakanlığınız tarafından görüşmeler yapıldı mı? İşçilerin yaşadığı sorunları çözmek üzere hangi somut adımlar tarafınızca atılmıştır? Süreç ne aşamadadır?
3. İşçilerin çalışma vizesi yerine turist vizesi ile Suudi Arabistan’a götürüldüğü iddiası doğru mudur?
4. Konsolosluğun işveren firma ve taşeron firmalarla sürekli iletişim halinde olurken, işçilere ise sadece “işe çıkın” çağrısında bulunması, polise şikâyette bulunması işçilerin hak gaspına göz yumulduğuna ve işveren yanında tutum alındığına işaret etmez mi?
5. Hasan Hüseyin hangi gerekçe ile gözaltına alınmıştır? Gözaltındaki grev sözcüsü işçi Hasan Hüseyin’in derhal serbest bırakılması için tarafınızca adım atılmış mıdır?
6. Suudi Arabistan’da çok sayıda Türkiyeli işçi çalışıyor. Bu işçiler için yaşamsal ve iş güvenliği hususunda somut bir adım atmayı planlıyor musunuz?

Bu bağlamda, Vatandaşların yanı sıra, Menderes mahalle muhtarı AbdurrahimGöksü azalarıyla birlikte,Demirkonak mahalle muhtarı Veysel Koşun azalarıyla birlikte Başkan Yavuz’a tebrik ziyaretinde bulunurken, bu ziyaret esnasında Milletvekili Doç.Dr. Hüseyin Yayman ve Belediye Başkanı Ayhan Yavuz Demirkonak mahalle muhtarı Veysel Koşuna muhtarlık rozetini taktı.

Ayrıca, Kırıkhan MKÜ Üniversitesi Müdürü Prof.Dr. Ahmet İLÇİM, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetleri İl Müdürü Ali SANDIKÇI Yönetim Kurulu ve Kırıkhan Kültür ve Sanat Derneği Başkanı Vasi KÖSE ve Yönetim Kurulu üyeleriyle birlikte Başkan Yavuz’u ziyaret edip tebrik ettiler.

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Başkan Yavuz; “ 2. Dönem görev sürem dolayısıyla belediyemize teşrif ederek tebrik ziyaretinde bulunan bütün hemşerilerime, STK Temsilcilerimize, Kurum müdürlerimize, Muhtarlarımıza, esnaflarımıza ve ilçemizin dışından gelip bizleri ziyaret eden bütün dostlarıma sonsuz teşekkür ederim.

En başından söylediğim gibi bundan sonraki hizmet anlayışımız Gönül belediyeciliği olacaktır” dedi.

İskenderunda babası tarafından şiddete uğraması sonucu yaşamını yitiren Mertcan ile ilgili basın açıklaması yapan Hatay Barosu, Türkiye’de çocuk ve kadın alanında çalışan muhatapların tüm iyiniyetli girişimlerine karşın, olumsuz örneklerin sayısı hızla arttığına dikkat çekti.

Kamuoyuna yansıyan bilgilerden; İskenderun ilçesinde Mehmet Y.’nin, 6 yaşındaki oğlu M.Y.’yi elektrik süpürgesinin borusuyla döverek ağır yaraladığı, çocuğun hastaneye kaldırıldığı, babası tarafından şiddet uygulanan çocuğun tedavi gördüğü hastanedeki yaşam mücadelesini kaybettiği ve Mehmet Y’nin İskenderun Sulh Ceza Hâkimliğince tutuklandığı anlaşılmıştır. Tutuklanan babanın, eşinden boşandığı için çocuğunun velayetini elinde bulundurduğu ve çocuğun daha öncesinden de şiddete uğradığı bilgisi yer aldığına işaret eden Hatay Barosu, yazılı açıklamasında şu görüşlere yer verdi:

“Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu 2018 Veri Raporu’na göre; geçtiğimiz yıllara göre 2018 yılında kadın cinayeti arttı. Koruma altında kadınlar öldürüldü. Yaş aralığı düştü, çocuklar da öldürüldü.

Kadın Bakanlığı yerine, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı birleştirildi.

Bu yıl 1.217 çocuk istismara uğradığı haberlerde yer aldı.

2018 yılında öldürülen 26 çocuğun 11i babaları tarafından öldürüldü.

Erkekler 6 çocuğu annesi ile birlikte öldürdü, 5 çocuk baba şiddetine maruz kalarak öldürüldü. 3 Çocuğun da istismar edildikten sonra öldürüldüğü açığa çıktı.

Türkiye’de kendi öz ailesi yanında bakımı sağlanamayan, ailesi yanında olmasına karşın ihmal edilen, yoksulluktan dolayı sağlıklı gelişimi risk altında bulunan olumsuz yaşam koşullarında yaşamaya çalışan, buna karşılık korunma kararı bulunmayan, kamunun herhangi bir şekilde ilgi alanında olmayan çok sayıda çocuk bulunmaktadır. Gelişmiş bir ülkede tüm çocukların bakımı ve korunması kamunun ilgi alanında olmalı, kayıt altına alınmalı, denetlenmeli ve çocuklarına bakabilmeleri için ailelere, gereksinim duydukları her türlü destek sağlanmalıdır.

Çocuğun korunması açısından, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Türk Medeni Kanunu, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu önemli yer tutmaktadır. Ancak Türkiye’de çocuk ve kadın alanında çalışan muhatapların tüm iyiniyetli girişimlerine karşın, olumsuz örneklerin sayısı hızla artmaktadır ve tüm bu artış ve olumsuz örneklere karşın ne yazık ki, Türkiye’de bütüncül, kapsamlı ve tüm kurumların etkin entegre olduğu bir çocuk koruma politikası bulunmamaktadır.

Çocuk istismarları ve cinayetleri artarken Uluslararası Lanzarote Sözleşmesi, Çocuk Koruma Kanunu ve Yönetmeliği, Çocuk Koruma Hizmetlerinde Koordinasyon Strateji Belgesi uygulanmalıdır. Her kamu kurum ve kuruluşun görevlileri ve her birey, risk faktörlerini sosyal hizmetler müdürlüklerine bildirmelidir. Kendisine bildirilen kurum, olaylar hakkında gerekli araştırmayı derhal yapmak zorundadır.

Hatay Barosu olarak kurullarımızla, merkez ve komisyonlarımızla, baromuza yansıyan tüm vakalara müdahil olarak süreci yakından izliyoruz.

Hatay Barosu olarak, kadına ve çocuğa yönelik şiddet yeryüzünden sökülüp atılıncaya kadar elimizden gelen her türlü çabaya ve çalışmaya devam edeceğiz.

Öldürülen küçük M.Y’nin de davasının yakından takipçisi olacağız. Kamusal alanda her kurumun gereği gibi görevlerini yerine getirmeleri için kanundan doğan tüm denetim ve gözetim yükümlülüğümüzü fazlasıyla yerine getireceğimizi bir kez daha kamuoyuyla paylaşırız.”

Samandağlı olan Adana Milletvekili Tülay Hatimoğulları Oruç, Payas´ta faaliyet gösterirken vergi borcu nedeniyle üretimini durduran ve 900 çalışanını ücretsiz izne yollayan Nursan Demir Çelik Fabrikasında yaşanan sorunu, soru önergesiyle parlamentoya taşıdı.
Payas´ta, Nursan Holding bünyesindeki Nursan A.Ş. ve Nursan Metalürji fabrikalarında 900 işçinin çalıştığını ancak şirketin üretime “var olan ekonomik zorluklar” nedeniyle geçici olarak ara verildiğini açıklaması sonrası geçen üç yıla rağmen fabrikanınyeniden açılıp, üretime başlamadığını, işçiler işlerine geri dönemediği gibi alacaklarının da ödenmediğini ifade eden milletvekili Oruç, önergesinde, “Yıllık 1,5 milyon ton üretim kapasitesine ulaşan, İSO´nun ‘En Büyük 500´ listesinde ilk 100´e giren Nursan Holding´ten geriye dönük alacaklarını, ihbar ve kıdem tazminatlarını işçiler alamamıştır. Nursan fabrikasında çalışan işçilerin iki yıl boyunca sigorta primleri ödenmişse de fabrika SGK´ya borçlanarak bu ödemeyi yaptığı için SGK dava açmış; henüz dava yargıtaydayken SGK iki yıl yatırılmış olan primleri iptal etmiştir. Zaten işsiz kalmış olan işçilerden bir de iki yıl boyunca tedavi ve emeklilik paraları istenmiş, borçlu kılınmışlardır” ifadesine yer verdi.
Milletvekili Oruç, TBMM Başkanlığna verdiği, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını istediği önergesinde şu sorulara yer verdi: “Nursan Fabrikası´nın üretimini durdurduğundan beri üç yıldır maaşlarını alamayan işçilerin mağduriyetlerini gidermek için bakanlığınızın çalışmaları var mıdır? Nursan Demir Çelik Fabrikasında çalışan 100 kadar işçi geriye dönük alacakları için dava açtı. Ancak davayı kazansalar da alacaklarını alamadılar. Fabrikada en az çalışan işçinin 4,5 yıllık emeği varken; çoğu 12-13 yıldır çalışan işçilerin yaşadıkları bu hak gaspını önlemek için çalışmalarınız var mıdır? Üretime ara verdiğini duyuran Nursan Holding´in, işçilerinin sigorta prim ödemelerinin SGK tarafından iptal etmesini nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu şekilde işçilerin mağduriyetlerine bir yenisi daha eklenmiş; emekli olan işçilerden banka, tedavi olan işçilerden hastane parası istemiştir. Bu durumu çözmek için Bakanlığınızın çalışmaları var mıdır? Nursan A.Ş., Türkiye´nin en çok ihracat yapan ilk 100 firması arasındaydı. Bir milyar lira cirolu bahsi geçen şirketin satın alındığına dair birçok iddia vardır. Bu iddialar doğru mudur? Doğruysa Şirket kim tarafından satın alınmıştır? Bu iddia doğru değilse fabrikanın akıbeti ne olacaktır? Nursan Demir Çelik Fabrikası çalışanı bir kısım işçi, Türkiye´de üretilen demir çeliğin yaklaşık yüzde 40´ının karşılandığı Hatay-İskenderun, Payas-Dörtyol bölgesindeki diğer fabrikalarda uzun mesailerle asgari ücret karşılığında çalışmak zorunda kalmıştır. Diğer fabrikaların; işsiz ve haklarından mahrum kalmış işçilerin mağduriyet ve mecburiyetlerini kullanırcasına, çalıştırmalarını engellemek için Bakanlığınızın yaptığı düzenlemeler/çalışmalar var mıdır?”